Deze groene zorginnovatie bespaart 400 miljoen euro per jaar

Margriet Bos · 2026-07-20

Het kabinet heeft voor het eerst een lijst met kritieke grondstoffen gepubliceerd. Dat klinkt misschien als een technisch verhaal, maar het raakt ons allemaal – vooral in de zorg. Want wist je dat de zorgsector goed is voor maar liefst 13 procent van het nationale grondstofverbruik? En het trieste is: een groot deel daarvan wordt maar een keer gebruikt en verdwijnt vervolgens in de prullenbak. Denk aan wegwerpinstrumenten, verpakkingen en medische hulpmiddelen. Dat is niet alleen zonde voor het milieu, maar ook voor de portemonnee. ### Waarom dit nu belangrijk is De nieuwe lijst van het kabinet is bedoeld om bewustzijn te creëren. Het gaat om materialen die essentieel zijn voor onze economie en technologie, maar waarvan de voorziening onzeker is. Denk aan zeldzame metalen zoals lithium en kobalt, die in batterijen van medische apparaten zitten. Als we die verspillen, worden we afhankelijk van andere landen. En dat willen we niet. Zorgvisie deelt daarom vijf voorbeelden van slimmer grondstofgebruik die de zorg kunnen helpen om jaarlijks 400 miljoen euro te besparen. ### Vijf slimme voorbeelden om grondstoffen te besparen Hier zijn de voorbeelden die Zorgvisie aandraagt, maar ik voeg er wat context aan toe zodat je direct ziet wat het voor jouw praktijk betekent: - **Herbruikbare medische instrumenten**: In plaats van wegwerpscalpels en -scharen kunnen we kiezen voor roestvrijstalen exemplaren die je steriel maakt. Dat kost misschien wat meer vooraf, maar op de lange termijn bespaar je een hoop geld. - **Minder verpakkingsmateriaal**: Veel medische hulpmiddelen worden individueel verpakt. Door over te stappen op bulkverpakkingen of recyclebare materialen, verminder je afval en kosten. - **Circulaire inkoop**: Ziekenhuizen kunnen afspraken maken met leveranciers om materialen terug te nemen en opnieuw te gebruiken. Denk aan matrassen, beddengoed of zelfs elektronica. - **Digitalisering van dossiers**: Papier is een grondstof. Door volledig digitaal te werken, bespaar je niet alleen bomen, maar ook opslagruimte en tijd. - **Lokale productie**: In plaats van materialen uit het buitenland te importeren, kunnen we meer in Nederland produceren. Dat vermindert transportkosten en is beter voor het milieu. ### Wat betekent dit voor senioren en zorgprofessionals? Als je werkt in de ouderenzorg, vraag je je misschien af: wat heb ik hieraan? Nou, heel veel. Stel je voor dat jouw instelling overstapt op herbruikbare persoonlijke alarmen in plaats van wegwerpmodelen. Die alarmen zijn vaak gemaakt van plastic en elektronica die je kunt recyclen. Door slimmer in te kopen, bespaar je niet alleen geld, maar draag je ook bij aan een duurzamere wereld. En dat geld kun je dan weer investeren in betere zorg, zoals extra personeel of nieuwe technologie. ### Een persoonlijke noot Ik sprak laatst met een verpleegkundige in een verpleeghuis. Ze vertelde dat ze elke dag tientallen wegwerpverbanden weggooit. 'Het voelt zo zonde,' zei ze. 'Maar we hebben geen keus, want het is zo geregeld.' Nou, die keus is er dus wel. Het begint met bewustwording. En met deze lijst van het kabinet hopen we dat steeds meer zorginstellingen stappen zetten. ### Conclusie Grondstoffen zijn niet oneindig. Door slimmer om te gaan met materialen in de zorg, kunnen we jaarlijks 400 miljoen euro besparen. Dat is geen klein bedrag. Het betekent meer geld voor zorg, minder afval en een gezondere planeet. Dus laten we die wegwerpcultuur achter ons laten en kiezen voor duurzaamheid. Het is niet alleen goed voor het milieu, maar ook voor jouw portemonnee.