De Wondere Wereld: wat zorginstellingen kunnen leren van deze inclusieve woonplek

Margriet Bos · 2026-08-17

Afgelopen najaar gebeurde er iets bijzonders. De Wondere Wereld, een wooninitiatief opgezet door twee zorgprofessionals, won de publieksprijs van de INC Awards. Dat is de prijs voor organisaties die uitblinken in inclusie. Maar wat maakt dit initiatief nou zo bijzonder? En nog belangrijker: wat kunnen andere zorginstellingen hiervan leren? Ik duik er graag met je in, want dit verhaal gaat over veel meer dan een prijs. ### Een prijs die er echt toe doet De INC Awards zijn niet zomaar een prijs. Ze zetten organisaties in de schijnwerpers die écht het verschil maken op het gebied van inclusie. Dat de Wondere Wereld de publieksprijs won, zegt iets over hoe bewoners, familie en betrokkenen dit initiatief ervaren. Het is geen jury die achter een bureau besloot, maar het publiek sprak zich uit. En dat is precies waar het bij inclusie om draait: dat de mensen om wie het gaat, een stem hebben. De Wondere Wereld laat zien dat zorg niet iets is dat je vóór mensen doet, maar mét mensen. Dat klinkt simpel, maar in de praktijk is het best een opgave. ### Het geheim: medewerkers de ruimte geven Een van de opvallendste uitspraken van de oprichters is deze: "Wij moedigen medewerkers aan om met eigen ideeën te komen." Dat klinkt misschien logisch, maar in veel zorgorganisaties is de werkelijkheid anders. Daar volgen medewerkers protocollen, draaien ze diensten en is er weinig ruimte voor eigen initiatief. Hier draait het precies om. Medewerkers worden gezien als de experts van de dagelijkse praktijk. Zij weten wat er speelt, wat werkt en wat niet. Door hen die ruimte te geven, ontstaat er een cultuur waarin iedereen eigenaarschap voelt. - Medewerkers mogen experimenteren met nieuwe activiteiten - Bewoners worden actief betrokken bij beslissingen over hun eigen leven - Er is ruimte voor persoonlijke aandacht, niet alleen voor zorgtaken ### Wat andere zorginstellingen kunnen toepassen Je hoeft geen compleet nieuw wooninitiatief te starten om iets van dit gedachtegoed over te nemen. Ook binnen bestaande structuren kun je stappen zetten. Het begint met vertrouwen. Vertrouwen in je medewerkers, maar ook in je bewoners. **Durf los te laten** Dat is misschien wel de belangrijkste les. Protocollen zijn er voor veiligheid, maar ze mogen geen keurslijf worden. Durf af te wijken van het standaardpatroon als de situatie erom vraagt. Soms is een kop koffie drinken met een bewoner belangrijker dan het invullen van een formulier. **Luister écht naar bewoners** In de Wondere Wereld staat de bewoner centraal, niet de organisatie. Dat betekent dat je moet luisteren naar wat mensen écht willen. Niet alleen naar wat ze nodig hebben volgens een zorgplan, maar naar hun wensen, dromen en verlangens. Dat is best confronterend, want het vraagt om een andere manier van kijken. **Vier successen, groot en klein** De publieksprijs is een mooi moment om even stil te staan bij wat er is bereikt. Maar ook de kleine successen verdienen aandacht. Een bewoner die voor het eerst weer meedoet aan een activiteit. Een medewerker die met een gloednieuw idee komt. Dat zijn de momenten die het verschil maken. ### De kracht van een kleinschalig initiatief Wat de Wondere Wereld bijzonder maakt, is dat het is opgezet door twee zorgprofessionals die iets wilden veranderen. Ze zagen dat het anders kon en durfden die stap te zetten. Dat vergt lef, maar het laat ook zien dat je geen grote organisatie nodig hebt om impact te maken. Kleinschaligheid biedt kansen. Je kent elkaar, je ziet elkaar en je kunt snel schakelen. Maar ook grotere instellingen kunnen hier hun voordeel mee doen, bijvoorbeeld door te werken met kleinere teams of huiskamers. ### Een uitnodiging om te leren De Wondere Wereld is geen blauwdruk die je één-op-één kunt kopiëren. Elk initiatief is anders en elke doelgroep vraagt om een eigen aanpak. Maar de principes erachter zijn universeel: vertrouwen, ruimte en aandacht. Als zorginstellingen die principes omarmen, kunnen we samen bouwen aan een zorg die écht inclusief is. Dus vraag jezelf eens af: hoe zou het zijn als we onze medewerkers nóg meer ruimte gaven? Wat zou er gebeuren als we bewoners écht centraal stelden in elke beslissing? Misschien is dat wel de eerste stap richting een zorg die niet alleen goed is, maar ook warm en menselijk. Precies zoals de Wondere Wereld laat zien.