De Wondere Wereld: wat zorginstellingen kunnen leren van deze inclusieve gemeenschap

Margriet Bos · 2026-08-17

Afgelopen najaar won De Wondere Wereld de publieksprijs van de INC Awards, een prijs voor organisaties die uitblinken in inclusie. Maar wat maakt dit wooninitiatief, opgezet door twee zorgprofessionals, nou echt bijzonder? En belangrijker: wat kunnen andere zorginstellingen ervan leren? Ik duik er graag in, want dit verhaal verdient het om verteld te worden. ### Een prijs die er echt toe doet De INC Awards staan bekend als hét podium voor organisaties die inclusie niet alleen beloven, maar ook waarmaken. De publieksprijs is extra bijzonder, omdat die niet door een jury wordt toegekend, maar door mensen die het verschil dagelijks zien. Dat De Wondere Wereld deze prijs won, zegt dus veel over hoe bewoners, familie en medewerkers het initiatief ervaren. De oprichters, twee zorgprofessionals met een duidelijke visie, wilden af van de standaard woonvormen voor ouderen. Ze zagen te vaak dat bewoners zich eenzaam voelden, weinig regie hadden en vooral 'verzorgd' werden in plaats van 'gezien'. Hun idee: een gemeenschap waar iedereen meedoet, ongeacht leeftijd of zorgbehoefte. Geen aparte afdeling, geen hokjes, maar één plek waar mensen samenleven. ### Wat is De Wondere Wereld precies? De Wondere Wereld is geen traditioneel verzorgingshuis. Het is een wooninitiatief waar bewoners zelf bepalen hoe hun dag eruitziet. Ze hebben eigen appartementen, maar delen ook gemeenschappelijke ruimtes. Er is ruimte voor ontmoeting, creativiteit en gewoon gezelligheid. Medewerkers zijn er niet om te 'leiden', maar om te ondersteunen. Dat klinkt misschien als een detail, maar het maakt een wereld van verschil. Een van de kernprincipes is dat bewoners actief worden betrokken bij beslissingen. Van het menu tot de inrichting van de tuin: alles wordt samen besproken. Dat geeft mensen niet alleen een stem, maar ook een gevoel van eigenwaarde. En dat is precies wat inclusie zou moeten zijn: niet alleen 'erbij horen', maar ook 'ertoe doen'. ### Wat kunnen andere zorginstellingen hiervan leren? #### 1. Durf te luisteren naar bewoners Te vaak worden beslissingen genomen vanuit protocollen en regels, in plaats van vanuit de mensen om wie het gaat. De Wondere Wereld laat zien dat luisteren niet zwak is, maar juist krachtig. Bewoners weten zelf het beste wat ze nodig hebben. Door hen serieus te nemen, ontstaat er een omgeving waarin mensen zich thuis voelen. #### 2. Geef medewerkers ruimte voor eigen initiatief Een opvallend citaat van de oprichters: "Wij moedigen medewerkers aan om met eigen ideeën te komen." Dat klinkt logisch, maar in de praktijk gebeurt het veel te weinig. Medewerkers in de zorg zitten vaak vast in vaste patronen. Door hen de vrijheid te geven om te experimenteren, ontstaan er oplossingen die niemand had kunnen bedenken. #### 3. Maak van zorg een gedeelde verantwoordelijkheid In De Wondere Wereld is zorg niet iets dat 'overkomt' op bewoners. Het is een samenwerking tussen bewoners, familie en medewerkers. Dat zorgt voor meer betrokkenheid en minder afstand. En dat werkt twee kanten op: medewerkers voelen zich meer gewaardeerd en bewoners voelen zich minder afhankelijk. ### Kleine stappen, groot verschil Niet elke zorginstelling kan morgen een compleet nieuw wooninitiatief starten. Maar dat hoeft ook niet. De lessen van De Wondere Wereld zijn ook toepasbaar in kleinere veranderingen. Begin bijvoorbeeld met een wekelijks overleg waar bewoners echt inspraak hebben. Of moedig medewerkers aan om één idee per maand uit te proberen. Het gaat om de mindset, niet om de schaal. ### Tot slot De Wondere Wereld bewijst dat inclusie geen abstract begrip hoeft te zijn. Het is iets wat je dagelijks kunt toepassen, in grote en kleine beslissingen. De publieksprijs van de INC Awards is dan ook meer dan een mooie onderscheiding. Het is een bevestiging dat een andere manier van zorg verlenen mogelijk is. En dat is een les die elke zorginstelling zich ter harte mag nemen. Dus, wat ga jij morgen anders doen? Misschien is het tijd om te luisteren naar de ideeën die er al zijn, maar nog niet gehoord worden. Want soms begint de mooiste verandering met één gesprek. - Luister actief naar bewoners en neem hun input serieus - Geef medewerkers de vrijheid om te experimenteren - Maak zorg een gedeelde verantwoordelijkheid - Start klein en bouw stap voor stap aan een inclusieve cultuur