De Wondere Wereld: wat zorginstellingen kunnen leren van deze inclusie-pioniers

Margriet Bos · 2026-08-17

Afgelopen najaar viel De Wondere Wereld in de prijzen. Dit wooninitiatief, opgericht door twee zorgprofessionals, won de publieksprijs van de INC Awards. Die award gaat naar organisaties die écht uitblinken in inclusie. Maar wat maakt dit initiatief zo bijzonder? En belangrijker: wat kunnen andere zorginstellingen hiervan leren? In dit artikel duik ik in de aanpak van De Wondere Wereld. Ik kijk naar de praktische lessen, de cultuur en de resultaten. Want laten we eerlijk zijn: inclusie is vaak een mooi woord op papier, maar in de praktijk blijkt het knap lastig. Toch zijn er organisaties die het gewoon voor elkaar krijgen. ### Een prijs die je niet zomaar wint De INC Awards staan bekend om hun strenge beoordeling. De publieksprijs winnen betekent dat niet alleen de jury, maar ook het grote publiek onder de indruk is. Dat zegt iets over de zichtbaarheid en de impact van De Wondere Wereld. Het is geen prijs voor mooie praatjes, maar voor concrete resultaten. Wat opvalt, is dat dit initiatief niet is ontstaan vanuit een bestuurskamer. Twee zorgprofessionals zagen een probleem en besloten het op te lossen. Dat is een belangrijk signaal voor andere instellingen: verandering begint vaak op de werkvloer, niet aan de top. ### De kern: medewerkers als motor van verandering De titel van hun verhaal zegt eigenlijk alles: 'Wij moedigen medewerkers aan om met eigen ideeën te komen'. Dat is geen loze kreet, maar een fundamentele keuze. Bij De Wondere Wereld worden medewerkers niet gezien als uitvoerders, maar als mede-eigenaren van het zorgproces. Dat werkt in de praktijk zo: - Medewerkers krijgen ruimte om met eigen voorstellen te komen - Er is een cultuur waarin fouten maken mag - Ideeën worden snel getoetst en, als ze werken, breed uitgerold Deze aanpak zorgt voor betrokkenheid. En betrokken medewerkers leveren betere zorg. Het klinkt simpel, maar veel organisaties vergeten dat de mensen die dagelijks met cliënten werken, vaak de beste inzichten hebben. ### Inclusie gaat verder dan een regenboogvlag Inclusie bij De Wondere Wereld is geen checklist. Het gaat over échte aandacht voor verschillen. Of dat nu gaat om culturele achtergrond, seksuele voorkeur of een beperking. Het uitgangspunt is simpel: iedereen hoort erbij, en iedereen mag meedoen. Dat betekent ook dat cliënten inspraak hebben. Niet alleen op papier, maar in de dagelijkse praktijk. Bewoners worden betrokken bij beslissingen over hun eigen leven. Dat klinkt logisch, maar in de zorg is het nog lang geen standaard. ### Wat andere zorginstellingen kunnen toepassen De aanpak van De Wondere Wereld is niet rocket science. Het zijn vooral principes die veel organisaties onderschrijven, maar zelden consequent toepassen. Hier zijn de lessen die ik eruit haal: - **Luister écht naar je medewerkers.** Niet alleen tijdens functioneringsgesprekken, maar structureel. Maak het makkelijk om ideeën te delen. - **Geef vertrouwen.** Als je mensen verantwoordelijkheid geeft, komen ze er vaak bovenop staan. Micromanagement doodt initiatief. - **Vier successen.** Als een idee van een medewerker werkt, geef diegene dan de credits. Dat motiveert anderen om ook met voorstellen te komen. - **Blijf dicht bij de praktijk.** De beste oplossingen komen vaak voort uit dagelijkse frustraties. Vraag je team wat hen tegenhoudt. ### De rol van leiderschap Natuurlijk is dit makkelijker gezegd dan gedaan. Het vraagt om leiders die hun ego kunnen parkeren. Leiders die niet alles zelf willen bepalen, maar die faciliteren en aanmoedigen. Bij De Wondere Wereld lijkt dat goed te werken. Het interessante is dat deze aanpak niet alleen goed is voor medewerkers en cliënten. Het is ook gewoon efficiënter. Minder vergaderingen, minder overleggen, meer doen. En dat levert uiteindelijk ook financieel iets op, al is dat niet de hoofdreden. ### Een uitnodiging aan de sector De Wondere Wereld bewijst dat het anders kan. Niet perfect, maar wel beter. En dat is precies waar het om gaat in de zorg. Niet wachten op de perfecte oplossing, maar stap voor stap verbeteren. Dus, wat kunnen we leren? Dat inclusie begint bij vertrouwen. Vertrouwen in medewerkers, vertrouwen in cliënten, en de moed om de controle los te laten. Het is geen garantie op succes, maar het schept wel de voorwaarden. En dat is precies wat De Wondere Wereld heeft laten zien. Heb jij ervaring met soortgelijke initiatieven in de zorg? Ik ben benieuwd naar jouw verhaal. Want uiteindelijk leren we het meest van elkaar.