De Wondere Wereld won de INC Award: dit kunnen zorginstellingen ervan leren

Margriet Bos · 2026-08-17

Afgelopen najaar gebeurde er iets bijzonders in de Nederlandse zorg. De Wondere Wereld, een wooninitiatief opgezet door twee zorgprofessionals, won de publieksprijs van de INC Awards. Die prijs is bedoeld voor organisaties die uitblinken in inclusie. Maar wat betekent dat precies, en nog belangrijker: wat kunnen andere zorginstellingen hiervan opsteken? In dit artikel duik ik in het verhaal achter dit initiatief. Ik kijk naar de werkwijze, de visie en de praktische lessen die je als zorgprofessional direct kunt toepassen. Want eerlijk: we hebben allemaal wel eens het gevoel dat inclusie een mooi woord is op papier, maar lastig in de praktijk. Toch bewijst dit initiatief dat het anders kan. ### Een initiatief dat mensen écht ziet De Wondere Wereld is geen standaard zorginstelling. Het is een wooninitiatief dat is opgezet door twee zorgprofessionals die vonden dat het anders moest. Niet vanuit een ivoren toren, maar vanuit de dagelijkse praktijk. Ze zagen dat veel zorgorganisaties vastliepen in regels, protocollen en hokjesdenken. Mensen werden niet gezien als individu, maar als een zorgvraag. Bij de Wondere Wereld draait het om inclusie in de breedste zin van het woord. Bewoners worden niet alleen gezien als zorgontvangers, maar als volwaardige deelnemers aan de gemeenschap. Ze hebben inspraak in hun eigen leven, in de activiteiten, en zelfs in de manier waarop de zorg wordt georganiseerd. ### Wat kunnen andere zorginstellingen hiervan leren? De kern van het succes is eigenlijk heel simpel: luister naar de mensen om wie het gaat. Maar dat is in de praktijk vaak moeilijker dan het klinkt. Hier zijn een paar concrete lessen die ik uit dit initiatief haal: - **Geef bewoners echte inspraak**, niet alleen op papier maar in de dagelijkse gang van zaken. - **Moedig medewerkers aan om met eigen ideeën te komen**, zoals de oprichters van dit initiatief deden. - **Kijk naar mogelijkheden in plaats van beperkingen**, zowel bij bewoners als bij personeel. - **Werk samen met de lokale gemeenschap**, zodat inclusie niet stopt bij de voordeur. ### De kracht van eigenaarschap Een van de meest opvallende aspecten van de Wondere Wereld is de nadruk op eigenaarschap. Medewerkers worden aangemoedigd om met eigen ideeën te komen. Dat klinkt misschien logisch, maar in veel zorgorganisaties is de cultuur juist gericht op het volgen van protocollen. Nieuwe ideeën worden vaak weggeslagen met opmerkingen als 'dat hebben we altijd zo gedaan'. Bij de Wondere Wereld is dat anders. Daar wordt juist gevraagd: wat zou jij doen als het aan jou lag? Die simpele vraag zorgt voor een enorme betrokkenheid. Medewerkers voelen zich eigenaar van hun werk, en dat straalt af op de bewoners. > "Wij moedigen medewerkers aan om met eigen ideeën te komen. Dat is de enige manier om echt te vernieuwen." – Een van de oprichters ### Inclusie begint bij de dagelijkse dingen Inclusie is geen abstract concept. Het begint bij de kleine dingen. Bijvoorbeeld: wie bepaalt wat er gegeten wordt? Wie bepaalt wanneer iemand opstaat? Wie bepaalt welke activiteiten er worden georganiseerd? In veel zorginstellingen zijn dit beslissingen die van bovenaf worden genomen. Bij de Wondere Wereld liggen die beslissingen veel lager. Dat betekent niet dat er geen regels zijn. Natuurlijk zijn er protocollen nodig voor veiligheid en kwaliteit. Maar er is wel ruimte voor maatwerk. En die ruimte maakt het verschil tussen een zorginstelling waar mensen verblijven en een thuis waar mensen leven. ### De rol van de lokale gemeenschap Een ander belangrijk aspect is de verbinding met de buurt. De Wondere Wereld is geen eiland, maar een onderdeel van de gemeenschap. Bewoners doen mee aan lokale activiteiten, en buurtbewoners zijn welkom in het gebouw. Die wisselwerking zorgt voor wederzijds begrip en doorbreekt het stigma dat vaak rond zorginstellingen hangt. Andere zorginstellingen kunnen hier veel van leren. Het hoeft niet groot te zijn: een open middag, een gezamenlijke tuin of een samenwerking met een lokale school kan al een wereld van verschil maken. ### Praktische tips om zelf te starten Wil je zelf aan de slag met inclusie in jouw zorgorganisatie? Hier zijn een paar praktische tips die je vandaag nog kunt toepassen: - **Start een ideeënbus** voor medewerkers en bewoners, en behandel elk idee serieus. - **Organiseer een wekelijkse bijeenkomst** waar bewoners hun stem kunnen laten horen. - **Nodig een buurtbewoner uit** om mee te denken over activiteiten. - **Vier successen**, hoe klein ook, en deel ze met het hele team. ### De toekomst van inclusieve zorg De Wondere Wereld laat zien dat inclusieve zorg geen utopie is. Het is een realiteit die begint met een andere mindset. Niet denken in beperkingen, maar in mogelijkheden. Niet praten over bewoners, maar met bewoners. Niet wachten op verandering, maar zelf verandering brengen. Natuurlijk is niet alles direct toepasbaar in elke organisatie. Maar de basisprincipes – luisteren, eigenaarschap en verbinding – zijn universeel. En wie weet: misschien is jouw organisatie wel de volgende die een prijs wint voor inclusie.