De verborgen waarheid over ouderdom en medische behandelingen

Margriet Bos · 2026-07-28

### De moderne geneeskunde en de illusie van genezing "Moderne geneeskunde wekt de verwachting dat ze ons kan genezen, maar in de praktijk worden steeds meer mensen chronisch patiënt", constateert emeritus-hoogleraar gezondheidsrecht Jaap Sijmons. "Wat we vaak eigenlijk behandelen is ouderdom, maar dat is geen ziekte." Dit is een confronterende uitspraak, maar eentje die steeds meer weerklank vindt in de medische wereld. Want laten we eerlijk zijn: hoe vaak hoor je niet dat iemand met een hoge leeftijd allerlei pillen slikt voor aandoeningen die eigenlijk bij het ouder worden horen? ### Waarom we moeten stoppen met ouderdom als ziekte te zien Het probleem is dat we zijn gaan geloven dat elk lichamelijk ongemak te verhelpen is. Maar dat is niet realistisch. Ouderdom is geen diagnose, het is een natuurlijk proces. Toch worden ouderen vaak behandeld alsof ze een ziekte hebben die genezen moet worden. - **Overbehandeling**: Veel ouderen krijgen medicijnen die hun kwaliteit van leven niet verbeteren, maar wel bijwerkingen geven. - **Nep-verwachtingen**: Patiënten en families denken dat alles mogelijk is, terwijl dat niet zo is. - **Ethische dilemma's**: Artsen moeten soms kiezen tussen behandelen of de natuur zijn gang laten gaan. ### Wat kunnen we doen? Sijmons pleit ervoor dat artsen meer ruimte krijgen om behandelingen te weigeren als ze niet bijdragen aan het welzijn van de patiënt. "We moeten durven zeggen: dit is geen zinvolle behandeling meer", zegt hij. Dat klinkt misschien hard, maar het is juist menselijk. Want wat heeft een 90-jarige aan een ingrijpende operatie als die alleen maar leidt tot meer pijn en afhankelijkheid? ### De rol van preventie en acceptatie In plaats van alles te medicaliseren, zouden we meer moeten inzetten op preventie en acceptatie. Dat betekent: - **Beweging en voeding**: Een gezonde leefstijl kan veel ouderdomsklachten voorkomen. - **Psychologische ondersteuning**: Leren omgaan met verlies en beperkingen is net zo belangrijk als medicijnen. - **Eerlijke communicatie**: Artsen moeten met patiënten durven praten over de grenzen van de geneeskunde. ### Een oproep tot bezinning De uitspraken van Sijmons zijn een wake-up call. We moeten stoppen met het idee dat ouderdom een probleem is dat opgelost moet worden. In plaats daarvan moeten we leren omgaan met de natuurlijke aftakeling van het lichaam. "Het is niet erg om oud te zijn", zegt Sijmons. "Maar het is wel erg om te denken dat we de dood kunnen verslaan." Dus de volgende keer dat je een oudere ziet met een stapel medicijnen, vraag je dan af: helpt dit echt, of is het gewoon een pleister op een natuurlijk proces? ### Conclusie De moderne geneeskunde heeft veel goeds gebracht, maar we moeten realistisch blijven. Ouderdom is geen ziekte, en behandelen alsof het dat wel is, leidt tot onnodig lijden en hoge kosten. Laten we luisteren naar stemmen zoals die van Jaap Sijmons en de dialoog aangaan over wat echt belangrijk is: kwaliteit van leven, niet kwantiteit.