De kunst van het ongelukkig zijn: een aanrader voor zorgprofessionals

Margriet Bos · 2026-05-26

In deze rubriek deelt een zorgbestuurder een recent gelezen boek dat indruk maakte. Deze keer is het 'De kunst van het ongelukkig zijn' van Dirk de Wachter. Het boek gaat over mildheid, realisme en het najagen van zin in plaats van geluk. Als je werkt in de ouderenzorg, weet je hoe belangrijk deze thema's zijn. Laten we samen ontdekken waarom dit boek een must-read is voor iedereen die met senioren werkt. ### Waarom dit boek ertoe doet voor zorgprofessionals Dirk de Wachter, een bekende Belgische psychiater, daagt ons uit om anders naar geluk te kijken. In plaats van constant te streven naar een perfect leven, pleit hij voor acceptatie van de realiteit. Voor professionals in de persoonsalarmering en veiligheid voor ouderen is dit een verfrissend perspectief. We zien dagelijks dat ouderen te maken krijgen met verlies, eenzaamheid en fysieke beperkingen. Dit boek biedt handvatten om daar mild mee om te gaan. - Het helpt je om realistische verwachtingen te hebben van het leven van senioren. - Het stimuleert empathie en begrip voor hun worstelingen. - Het benadrukt dat zinvol contact belangrijker is dan oppervlakkig geluk.  ### Mildheid als kernwaarde in de ouderenzorg Een van de belangrijkste lessen uit het boek is mildheid. In de zorg voor ouderen is dat essentieel. We hebben vaak haast, maar een mild oordeel over de situatie van een cliënt kan het verschil maken. Stel je voor dat een oudere mevrouw haar persoonlijk alarm niet wil dragen omdat ze zich schaamt. In plaats van te pushen, kun je met mildheid uitleggen waarom het belangrijk is. Zo bouw je vertrouwen op. ### Realisme: omgaan met de harde werkelijkheid De Wachter pleit ook voor realisme. In de ouderenzorg betekent dat erkennen dat niet alles beter wordt. Soms is het doel niet om iemand gelukkig te maken, maar om lijden te verlichten. Dat klinkt misschien zwaar, maar het geeft ook rust. Je hoeft niet altijd de perfecte oplossing te hebben. Soms is luisteren al genoeg. Dit realisme helpt om burn-out te voorkomen bij zorgmedewerkers. ### Zin boven geluk: een nieuwe focus Het boek stelt dat zin belangrijker is dan geluk. Voor senioren kan zin gevonden worden in kleine dingen: een gesprek, een wandeling, of het gevoel nog iets bij te dragen. Als professional kun je daarin ondersteunen. Bijvoorbeeld door een oudere te helpen herinneringen te delen. Of door een persoonlijk alarm te introduceren als een hulpmiddel om zelfstandig te blijven, niet als een teken van zwakte. > "Het is niet de taak van de zorg om geluk te garanderen, maar om zin mogelijk te maken." – Geïnspireerd door Dirk de Wachter ### Praktische tips voor toepassing in je werk Wil je de inzichten uit dit boek gebruiken? Hier zijn een paar suggesties: - **Luister actief**: Vraag senioren wat voor hen zin geeft, in plaats van wat hen gelukkig maakt. - **Wees mild**: Oordeel niet als iemand weerstand biedt tegen zorg. Zoek naar de reden erachter. - **Accepteer realiteit**: Soms is het oké om niet alles op te lossen. Wees er gewoon. - **Deel het boek**: Bespreek het met collega's om een gedeelde visie te krijgen. ### Conclusie 'De kunst van het ongelukkig zijn' is een boek dat je aan het denken zet, vooral als je werkt met ouderen. Het bied geen snelle oplossingen, maar wel een dieper begrip van wat echt belangrijk is. Voor zorgprofessionals in Nederland is het een aanrader om dit te lezen. Het maakt je werk niet alleen effectiever, maar ook menselijker. En dat is waar het uiteindelijk om draait.