De kunst van het ongelukkig zijn: een les voor senioren

Margriet Bos · 2026-05-26

In deze rubriek deelt een zorgbestuurder een boek dat hem echt raakte. Deze keer bespreekt hij 'De kunst van het ongelukkig zijn' van Dirk de Wachter. Het gaat over mildheid, realisme en waarom zin belangrijker is dan geluk. Vooral voor senioren is dit een waardevolle les. ### Waarom dit boek juist voor ouderen relevant is Naarmate we ouder worden, verandert ons perspectief op geluk. We denken vaak dat geluk het doel is, maar De Wachter stelt dat we ons beter kunnen richten op zingeving. Zin vinden in kleine dingen, in relaties, in herinneringen. Dat geeft een dieper gevoel van voldoening dan vluchtig geluk. Veel senioren hebben te maken met verlies: van dierbaren, van gezondheid, van een actief leven. Dat kan leiden tot verdriet of zelfs depressie. Dit boek leert ons dat ongelukkig zijn er mag zijn. Het hoort bij het leven. Door het te omarmen in plaats van te vermijden, ontstaat er ruimte voor echte verbinding en acceptatie.  ### Mildheid naar jezelf en anderen Een van de kernpunten in het boek is mildheid. De Wachter pleit voor een milde blik op onszelf en op anderen. Als senior kun je streng zijn voor jezelf: 'Ik had dit beter moeten doen' of 'Waarom ben ik niet gelukkiger?' Maar die strengheid helpt niet. Mildheid betekent dat je jezelf toestaat om mens te zijn, met pieken en dalen. - Wees vriendelijk voor je eigen emoties. - Accepteer dat niet elke dag goed is. - Zoek steun bij anderen, zonder schaamte. - Focus op wat je nog wel kunt, niet op wat verloren is. ### Realisme als kracht Een ander belangrijk thema is realisme. In een maatschappij die constant roept dat we gelukkig moeten zijn, is het verfrissend om te horen dat het oké is om niet altijd blij te zijn. Realisme is geen pessimisme; het is een eerlijke kijk op de werkelijkheid. Voor senioren kan dat betekenen dat je erkent dat het leven soms zwaar is, maar dat je daar betekenis in kunt vinden. > 'Geluk is niet het doel; zin is het doel.' – Dirk de Wachter Dit citaat vat de essentie van het boek samen. Het is een uitnodiging om anders naar je leven te kijken. Niet als een reis naar geluk, maar als een zoektocht naar wat echt belangrijk is. ### Praktische tips voor dagelijks leven Hoe pas je deze inzichten toe in je eigen leven? Hier zijn een paar eenvoudige suggesties: - **Schrijf elke dag drie dingen op waar je dankbaar voor bent.** Dat kan heel klein zijn, zoals een kopje koffie of een telefoontje van een vriend. - **Praat met anderen over je gevoelens.** Deel je ongeluk of verdriet; het lucht op. - **Zoek een hobby die je voldoening geeft.** Denk aan tuinieren, lezen of schilderen. Het gaat niet om perfectie, maar om plezier. - **Wees mild voor jezelf als je een mindere dag hebt.** Zeg tegen jezelf: dit hoort erbij. ### Conclusie: zin boven geluk 'De kunst van het ongelukkig zijn' is geen zwaar boek, maar een troostrijk boek. Het laat zien dat ongeluk niet het einde is, maar een deel van het leven. Voor senioren en zorgprofessionals biedt het een nieuw perspectief. Richt je op zingeving, wees mild en omarm het realisme. Dan ontdek je dat er juist in de moeilijke momenten veel schoonheid schuilt. Heb je dit boek gelezen of overweeg je het te lezen? Deel je ervaringen in de reacties. We horen graag hoe jij zin geeft aan je dagen.