Concentratie van ziekenhuiszorg moet door, maar zonder spreiding

Margriet Bos · 2026-10-16

Het Zorginstituut vroeg veldpartijen naar hun mening over de concentratie en spreiding van ziekenhuiszorg. De reacties liegen er niet om: velen zijn kritisch. Vooral over de vraag of eenvoudige ziekenhuiszorg nog wel verspreid moet worden over het land, terwijl hoogcomplexe zorg steeds verder wordt geconcentreerd. Dat is best een lastige kwestie. Want hoe meer je specialiseert, hoe beter de kwaliteit vaak wordt. Maar tegelijk wil je niet dat mensen uren in de auto zitten voor een simpele ingreep. Het is een spanningsveld dat veel professionals in de zorg herkennen. ### Waarom concentratie eigenlijk zo belangrijk is Bij hoogcomplexe zorg telt elk detail. Een team dat een ingewikkelde operatie honderd keer per jaar doet, presteert meestal beter dan een team dat het tien keer doet. Logisch ook: routine maakt vaardiger. Daarom pleit het Zorginstituut al langer voor concentratie van dit soort zorg op een kleiner aantal locaties. Maar diezelfde logica gaat niet automatisch op voor eenvoudige zorg. Een liesbreuk of een staaroperatie vraagt om andere afwegingen. Nabijheid weegt daar zwaarder, en de kwaliteitsverschillen zijn kleiner. ### De kritiek van veldpartijen in het kort In het onderzoek komen duidelijke zorgen naar voren. Een paar terugkerende punten: - **Reistijd en bereikbaarheid** worden onderschat bij verdere concentratie. - **Spreiding van eenvoudige zorg** hoeft kwaliteit niet in de weg te staan. - **Regionale verschillen** vragen om maatwerk, niet om één landelijke regel. - **Samenwerking tussen ziekenhuizen** is belangrijker dan verplaatsing van zorg. > "Concentreer wat complex is, maar houd eenvoudige zorg dichtbij de mensen." Dat gevoel leeft breed onder de ondervraagde partijen. ### Wat betekent dit voor de praktijk? Voor jou als professional in de ouderenzorg of persoonsalarmering is dit geen ver-van-je-bed-show. Veel senioren zijn afhankelijk van zorg dichtbij huis. Als eenvoudige behandelingen verdwijnen uit de regio, raakt dat direct hun dagelijks leven. Zeker wanneer mobiliteit beperkt is en reizen lastig wordt. Persoonlijke alarmering speelt hierin een bescheiden maar nuttige rol. Het geeft senioren de zekerheid dat er hulp komt als er iets misgaat, zonder dat ze daarvoor de deur uit hoeven. Die zelfstandigheid wordt extra waardevol naarmate voorzieningen verder weg liggen. ### Hoe nu verder? Het Zorginstituut neemt de reacties mee in zijn advies. Duidelijk is dat het debat over concentratie nog niet is afgerond. De kern lijkt helder: hoogcomplexe zorg hoort bij gespecialiseerde centra, maar eenvoudige zorg moet bereikbaar blijven. Anders verliezen we iets wat minstens zo belangrijk is als kwaliteit: toegankelijkheid. Wil je senioren echt goed ondersteunen? Dan helpt het om te weten hoe de zorg in jouw regio is georganiseerd. En om te kijken waar persoonlijke veiligheid een verschil kan maken, juist nu de zorg verandert.