Concentratie van ziekenhuiszorg: wat veldpartijen nu écht vinden

Margriet Bos · 2026-10-16

Er is iets interessants aan de hand in de Nederlandse ziekenhuiszorg. Iedereen lijkt het erover eens dat hoogcomplexe zorg beter geconcentreerd kan worden. Maar zodra het gaat over het spreiden van eenvoudige zorg, lopen de meningen flink uiteen. Dat blijkt uit een enquête van het Zorginstituut onder veldpartijen. En dat is precies waar het schuurt. Want hoe zorg je ervoor dat de beste zorg op de juiste plek terechtkomt, zonder dat patiënten ineens uren moeten reizen voor iets basaals? ### Waar gaat het eigenlijk over? Concentratie van ziekenhuiszorg betekent simpelweg dat je complexe behandelingen op minder plekken uitvoert. Denk aan ingewikkelde operaties of zeldzame aandoeningen. Hoe vaker een team zo'n behandeling doet, hoe beter de uitkomsten meestal zijn. Logisch dus dat het Zorginstituut hierop inzet. Maar eenvoudige zorg, zoals een simpele ingreep of een standaardcontrole, hoeft niet per se in een gespecialiseerd centrum. Sterker nog, veldpartijen vragen zich hardop af of spreiding daar niet juist wenselijk is. Het houdt zorg dichtbij en toegankelijk. Toch zijn er ook zorgen. Want als je eenvoudige zorg spreidt, komt de druk op kleinere locaties te liggen. En die hebben niet altijd de mensen of middelen om dat goed te doen. ### De kritische noot van veldpartijen Wat opvalt in het onderzoek: veldpartijen zijn bepaald niet enthousiast over het idee om spreiding vast onderdeel te maken van het concentratiebeleid. Ze wijzen op een paar flinke hobbels: - **Kwaliteit versus bereikbaarheid.** Meer spreiding klinkt fijn voor de patiënt, maar kan ten koste gaan van de kwaliteit als een locatie te weinig ervaring opdoet. - **Personeelstekorten.** Kleinere locaties kampen vaak met minder specialisten. Spreiding lost dat niet op. - **Kosten.** Verspreid zorgaanbod is duurder dan geconcentreerd aanbod. En de rekening komt uiteindelijk bij ons allemaal terecht. > "Concentreren waar het moet, spreiden waar het kan. Maar niet spreiden om het spreiden." Dat is in feite de boodschap die uit de reacties klinkt. ### Wat betekent dit voor de praktijk? Voor jou als professional in de zorg voor senioren is dit geen abstract verhaal. Het raakt direct aan hoe ouderen zorg ervaren. Een persoonlijk alarm of een vaste zorgroute werkt alleen als de zorg eromheen ook klopt. Als een oudere voor een simpele controle naar een ver ziekenhuis moet, terwijl het ook dichterbij had gekund, dan voelt dat niet goed. Aan de andere kant: als een complexe ingreep beter wordt gedaan in een gespecialiseerd centrum, dan is die reis het waard. Het gaat dus om maatwerk, niet om een standaardregel. ### Hoe nu verder? Het Zorginstituut heeft de signalen opgehaald, maar daarmee is het vraagstuk nog niet opgelost. De komende tijd zal blijken hoe het beleid vorm krijgt. Duidelijk is wel dat veldpartijen willen meedenken, zolang er maar niet over hun hoofden heen wordt besloten. Wat daarbij helpt: blijven praten met de mensen die het werk doen. Want zij weten als geen ander waar concentratie winst oplevert en waar spreiding juist noodzakelijk blijft. En dat gesprek is minstens zo belangrijk als elk onderzoek.