Concentratie van Ziekenhuiszorg: Wat Veldpartijen Nu Eigenlijk Willen

Margriet Bos · 2026-10-16

Er is iets opvallends aan de hand in de discussie over ziekenhuiszorg. Iedereen lijkt het erover eens dat hoogcomplexe zorg beter geconcentreerd kan worden. Maar zodra het gaat over het spreiden van eenvoudige zorg, lopen de meningen flink uiteen. Dat blijkt uit een enquête van het Zorginstituut onder veldpartijen. En dat is precies waar het schuurt. Want concentratie klinkt logisch als je denkt aan kwaliteit en ervaring. Maar spreiding raakt aan iets anders: bereikbaarheid. En bereikbaarheid raakt aan mensen. ### Waarom veldpartijen zo kritisch zijn De kritiek zit niet zozeer op concentratie zelf. Het gaat om de vraag of spreiding van eenvoudige ziekenhuiszorg wel onderdeel moet zijn van het grotere plan om hoogcomplexe zorg te concentreren. Veldpartijen trekken die koppeling in twijfel. Hun punt is begrijpelijk. Als je hoogcomplexe zorg bundelt op minder locaties, dan moet de basiszorg ergens anders goed geregeld zijn. Anders ontstaat er een gat. En dat gat merken mensen die niet makkelijk even een uur in de auto stappen voor een simpele controle. - Concentratie van complexe zorg: breed gedragen - Spreiding van eenvoudige zorg: sterk omstreden - Zorgen over bereikbaarheid en reistijd spelen een grote rol ### De spanning tussen kwaliteit en nabijheid Hier zit de echte worsteling. Aan de ene kant wil je dat ingewikkelde behandelingen plaatsvinden waar de expertise zit. Aan de andere kant mag basiszorg niet te ver wegzakken voor de mensen die het nodig hebben. Denk aan een oudere mevrouw in een dorp. Voor een complexe operatie reist ze best naar een gespecialiseerd centrum. Maar voor een simpele bloedcontrole of een wondcontrole wil ze niet elke keer een halve dag kwijt zijn. Dat verschil maakt de discussie zo gevoelig. > "Concentreren waar het moet, spreiden waar het kan. Maar de praktijk is weerbarstiger dan die slogan suggereert." ### Wat dit betekent voor de praktijk Voor professionals die dagelijks met ouderen en hun veiligheid bezig zijn, is dit geen abstract Haags debat. Het raakt direct aan hoe mensen hun zorg ervaren. En aan hoe veilig ze zich voelen in hun eigen omgeving. Want als ziekenhuiszorg verder weg komt te liggen, verschuift er iets. Mensen zoeken naar manieren om langer veilig thuis te blijven. Persoonlijke alarmering speelt daar een steeds grotere rol in. Even een knop indrukken bij een val, zonder eerst de hele reis naar het ziekenhuis te hoeven maken. Toch lost een alarm niet alles op. Het is een hulpmiddel, geen vervanging voor nabije zorg. En dat is precies wat veldpartijen duidelijk willen maken: de basis moet kloppen, anders wankelt het hele bouwwerk. ### Hoe nu verder Het Zorginstituut verzamelt deze signalen niet voor niets. De uitkomsten geven richting aan hoe de concentratie van ziekenhuiszorg verder vorm krijgt. De vraag is of Den Haag luistert naar de kritische geluiden uit het veld. Wat vaststaat: het debat gaat niet alleen over cijfers en locaties. Het gaat over mensen die zorg nodig hebben op een plek die voor hen bereikbaar blijft. En over de vraag hoe je kwaliteit en nabijheid tegelijk kunt organiseren, zonder dat één van de twee het onderspit delft. Dat maakt dit onderwerp de komende jaren alleen maar belangrijker. Zeker nu de zorg vergrijst en de druk op ziekenhuizen toeneemt.