Concentratie van ziekenhuiszorg: spreiding blijft heet hangijzer

Margriet Bos · 2026-10-16

Veldpartijen zijn zeer kritisch of spreiding van eenvoudige ziekenhuiszorg onderdeel moet zijn van verdere concentratie van hoogcomplexe zorg. Dat blijkt uit een onderzoek van het Zorginstituut naar de concentratie en spreiding van ziekenhuiszorg. Kort gezegd: de zorg moet efficiënter worden georganiseerd, maar niet iedereen is het eens over hoe ver je daarin moet gaan. ### Waar gaat het precies over? Concentratie betekent dat je complexe zorg op minder plekken uitvoert, zodat de kwaliteit omhooggaat. Denk aan ingewikkelde operaties waarbij ervaring en volume het verschil maken. Spreiding gaat juist over het betaalbaar en bereikbaar houden van eenvoudige zorg dichtbij huis. Die twee belangen staan soms op gespannen voet. In de praktijk merken senioren en hun familie hier direct iets van. Moet je voor een eenvoudige ingreep nog naar het ziekenhuis om de hoek, of word je doorverwezen naar een gespecialiseerd centrum verder weg? Dat maakt nogal wat uit, zeker als reizen lastig is. ### Wat zeggen de veldpartijen? De reacties uit het veld zijn duidelijk kritisch. Een paar punten die steeds terugkomen: - Concentratie van hoogcomplexe zorg is nodig, daar is men het breed over eens. - Maar spreiding van eenvoudige zorg zou niet automatisch het slachtoffer moeten worden van die beweging. - Bereikbaarheid en reistijd wegen zwaar, vooral voor kwetsbare groepen. - Er is behoefte aan heldere keuzes in plaats van een compromis dat niemand echt helpt. > "De vraag is niet óf we moeten concentreren, maar hoe we dat doen zonder dat de gewone patiënt de rekening betaalt." Die uitspraak vat de discussie aardig samen. Het is geen kwestie van zwart-wit, maar van slimme keuzes maken. ### Waarom dit senioren raakt Voor ouderen is nabije zorg vaak geen luxe maar noodzaak. Een rit van een half uur wordt al snel een halve dag als je afhankelijk bent van vervoer of begeleiding. Bovendien zorgt onduidelijkheid over waar je terechtkunt voor extra onrust. Daarom is het slim om als professional mee te denken over hoe concentratie en spreiding samengaan. Persoonlijke alarmering en veiligheid thuis spelen daarin een grotere rol dan je op het eerste gezicht denkt. Als eenvoudige zorg dichtbij blijft, kun je langer veilig thuis wonen. Valt die zorg weg, dan neemt de druk op mantelzorgers en op voorzieningen zoals een persoonlijk alarm toe. ### Hoe nu verder? Het Zorginstituut verzamelt deze signalen om tot betere afwegingen te komen. De komende periode wordt duidelijk welke richting het kabinet en de sector opgaan. Wat vaststaat: de discussie over bereikbaarheid versus kwaliteit is nog lang niet klaar. Wil je als professional goed voorbereid zijn? Houd de ontwikkelingen rond concentratie en spreiding in de gaten. En blijf vooral kijken naar wat het voor de mensen om wie het gaat betekent, want daar draait het uiteindelijk allemaal om.