Betaalde mantelzorgers via bedrijven: redding of risico voor onze zorg?

Margriet Bos · 2026-08-31

Het is een vraag die steeds vaker opduikt in de Nederlandse zorg: is het inschakelen van commerciële bureaus voor mantelzorgers eigenlijk wel zo'n goed idee? Hoogleraar Iris Wallenburg trekt aan de bel en noemt het een dure constructie die de zorg op de lange termijn ondermijnt. Ze heeft het over een systeem waar verpleeghuizen betaalde krachten inhuren via externe bedrijven, in plaats van ze zelf in dienst te nemen. Ik denk dat veel mensen zich afvragen hoe dat precies werkt. En belangrijker: wat betekent dit voor de kwaliteit van zorg en voor de mensen die er werken? Laten we er eens rustig over praten, want het raakt de kern van hoe wij voor onze ouderen willen zorgen. ### Hoe werkt deze constructie precies? In de praktijk komt het hier op neer. Een verpleeghuis heeft een tekort aan handen aan het bed. In plaats van zelf een wervingsproces te starten, sluit het een contract af met een commercieel mantelzorgbureau. Dat bureau levert dan de benodigde zorgmedewerkers. Het verpleeghuis betaalt het bureau een uurtarief, en het bureau betaalt de zorgverlener. Het klinkt misschien efficiënt, en in een acute noodsituatie kan het een oplossing zijn. Maar Wallenburg wijst op de keerzijde. Het is vaak duurder dan eigen personeel, en het creëert een laag tussen de zorginstelling en de zorgverlener. De verbinding, zo cruciaal in dit werk, kan hierdoor onder druk komen te staan. ### Wat zijn de mogelijke gevolgen? Er spelen hier een paar dingen tegelijk. Ten eerste de financiële kant. De tussenlaag van het bureau kost geld. Geld dat niet direct naar de zorgvloer of naar het salaris van de verzorger gaat. In een sector waar elke euro telt, is dat een serieus punt. Ten tweede gaat het om continuïteit. Een vaste gezicht, iemand die de bewoner en zijn gewoonten kent, dat is goud waard. Bij invalkrachten via bureaus wisselt het personeel vaker. Dat kan onrust geven en fouten in de hand werken. - **Kosten:** Hogere uurtarieven door de marge van het bureau. - **Werkzekerheid:** Voor de zorgverlener vaak minder vastigheid. - **Teamgevoel:** Moeilijker op te bouwen als collega's constant wisselen. - **Kwaliteit:** Minder mogelijkheid voor langdurige coaching en begeleiding vanuit de instelling. Het is alsof je een timmerman inhuurt voor een verbouwing, maar je moet altijd via een tussenpersoon communiceren die ook nog eens een extra percentage rekent. De timmerman zelf verdient er niet meer door, en jij bent duurder uit. ### Waarom kiezen instellingen hier dan voor? Dat is de hamvraag. De druk is enorm. Vacatures blijven lang openstaan, de werkdruk loopt op en de wet- en regelgeving wordt complexer. Soms is het gewoon een kwestie van nood breekt wet. Er moet iemand vandaag op de afdeling staan, en snel. Een bureau kan dat vaak sneller leveren dan een intern wervingstraject. Maar is dat een structurele oplossing, of plakken we pleisters op een wond die hechting nodig heeft? Wallenburg pleit duidelijk voor het laatste. Ze ziet het als symptoombestrijding die het onderliggende probleem – het tekort aan vast, goed opgeleid en gewaardeerd zorgpersoneel – alleen maar groter maakt. ### Wat vind jij ervan? Dit is waar het gesprek echt begint. Want dit gaat over meer dan alleen geld of efficiëntie. Het gaat over de waarde van zorg. Vind jij dat commerciële bureaus een nuttige schakel zijn in een krappe arbeidsmarkt? Of zie je het, net als Wallenburg, vooral als een dure tussenstop die de zorgkwaliteit uitholt? Ik merk in mijn werk dat meningen hierover verdeeld zijn. Sommige managers zijn opgelucht dat ze via een bureau snel iemand kunnen plaatsen. Andere zorgverleners geven aan dat ze zich minder verbonden voelen met een instelling waar ze ‘van het bureau’ komen. En bewoners en familie? Die merken het vaak pas als er weer een nieuw gezicht voor hun bed staat. Het is een complexe kwestie zonder eenvoudige antwoorden. Maar erover praten, zoals we nu doen, is de eerste stap. Alleen door de voor- en nadagen openlijk te bespreken, kunnen we tot een zorgsysteem komen dat zowel betaalbaar, menselijk als toekomstbestendig is. Laat vooral weten wat jouw ervaring of mening is. Die dialoog is onmisbaar.