Hoe commerciële mantelzorg de zorgkwaliteit beïnvloedt

Margriet Bos · 2026-08-31

We horen het steeds vaker: commerciële bedrijven die betaalde mantelzorgers leveren aan verpleeghuizen. Het klinkt als een praktische oplossing voor het personeelstekort, toch? Maar hoogleraar Iris Wallenburg zet hier serieuze vraagtekens bij. Zij noemt het een dure constructie die de zorg op een fundamentele manier ondermijnt. Dat zet je aan het denken. Het is een systeem waar we allemaal, direct of indirect, mee te maken kunnen krijgen. Stel je voor: je moeder of vader woont in een verpleeghuis. Je vertrouwt erop dat de zorg goed is geregeld. Maar wat als de persoon die haar helpt bij het wassen of eten, niet in dienst is van het verpleeghuis zelf? Wat als diegene wordt gestuurd door een extern bureau dat winst moet maken? De prioriteiten kunnen dan verschuiven. ### De prijs van winst in de zorg Laten we eerlijk zijn, zorg is geen product dat je op een lopende band maakt. Het gaat om mensen, om vertrouwen, om continuïteit. Wanneer een verpleeghuis moet leunen op externe bureaus, ontstaat er een laag tussen de instelling en de zorgverlener. Die laag kost geld – vaak veel geld. Geld dat niet naar de zorg zelf gaat, maar naar overhead en winstmarge. Wallenburg heeft gelijk als ze zegt dat dit de zorg duurder maakt zonder dat de kwaliteit per se verbetert. Sterker nog, het kan de druk op het vaste team alleen maar vergroten. Het gaat ook om de verbinding. Mantelzorg, of het nu betaald is of niet, draait om een relatie. Patiënten hebben baat bij bekende gezichten, bij mensen die hun routines en behoeften kennen. Wisselende krachten van verschillende bureaus doorbreken dat. Het voelt soms alsof de zorg in stukjes wordt gehakt en uitbesteed aan de goedkoopste inschrijver. Dat kan niet de bedoeling zijn. ### Wat betekent dit voor de toekomst? We staan voor een keuze. Accepteren we dat zorg steeds commerciëler wordt, met alle gevolgen van dien? Of zoeken we naar andere modellen die de menselijke maat centraal stellen? Het is een vraag die niet alleen bestuurders en politici moeten beantwoorden, maar waar we allemaal een mening over mogen hebben. Jouw mening telt. Daarom vraag ik het je direct: wat vind jij van deze ontwikkeling? Zie je het als een noodzakelijk kwaad in tijden van schaarste? Of maak je je zorgen, net als hoogleraar Wallenburg, over de gevolgen voor de kwaliteit en het vertrouwen? Laat het weten. Jouw ervaring, of die nu professioneel of persoonlijk is, is waardevol. Het helpt om het gesprek scherper te voeren. - Denk je dat de inzet van commerciële bureaus het personeelstekort oplost of juist verergert? - Vind je dat winstoogmerk en zorg wel samengaan? - Heb je zelf positieve of negatieve ervaringen met deze vorm van zorg? Het debat is te belangrijk om alleen aan experts over te laten. De zorg raakt ons allemaal, vroeg of laat. Door hierover te praten en van gedachten te wisselen, kunnen we samen richting geven aan hoe we willen dat onze ouderenzorg eruitziet. Een zorg die niet alleen betaalbaar is, maar bovenal betrouwbaar en menselijk. Wat is jouw stem in dit gesprek?