CliniClowns: helden of imagoprobleem?

Margriet Bos · 2026-06-16

Al 34 jaar zijn ze een vertrouwd gezicht in de zorg. Met spel, humor en een rode neus weten ze contact te maken, zelfs in de meest klinische setting. Maar één opmerking van een IC-arts zette hun imago onder druk. Wat is nu eigenlijk de rol van CliniClowns in de zorg? En waarom raakt die ene kritiek zo? Laten we eerlijk zijn: als je aan CliniClowns denkt, zie je misschien een clown die grapjes maakt. Maar achter die neus zit een professionele kracht die met een simpele glimlach barrières kan doorbreken. Ze zeggen zelf: "Met spel, humor en contact maken wij iedereen in de zorg bewust van zijn eigen handelen." Dat klinkt mooi, maar hoe werkt dat in de praktijk? ### Wat doen CliniClowns eigenlijk? CliniClowns zijn geen gewone entertainers. Ze zijn speciaal opgeleid om in ziekenhuizen, verpleeghuizen en andere zorginstellingen te werken. Hun doel? Verbinding maken met patiënten, familie en zorgverleners. En dat doen ze niet door grappen te vertellen, maar door aan te sluiten bij wat er op dat moment speelt. Denk aan een kind dat bang is voor een prik, of een ouder iemand die zich eenzaam voelt. De clown komt binnen, maakt oogcontact, en voor je het weet is de spanning weg. - Ze werken op maat: elke interactie is uniek. - Ze richten zich op emotionele steun, niet op entertainment. - Ze helpen zorgverleners om anders naar hun werk te kijken. Het is geen trucje. Het is een vak. En dat vak heeft waarde, maar niet iedereen ziet dat.  ### De kritiek die alles veranderde Een IC-arts uitte recentelijk kritiek: CliniClowns zouden niet thuishoren op een intensive care. Hun aanwezigheid zou storend zijn in een omgeving waar het om leven en dood gaat. Die opmerking raakte een gevoelige snaar. Opeens was er een imagoprobleem. Want hoe kun je humor gebruiken op een plek waar mensen vechten voor hun leven? Het antwoord is genuanceerder dan je denkt. CliniClowns werken niet met harde grappen of luidruchtige acts. Ze fluisteren, ze luisteren, ze zijn er gewoon. Soms is een stille aanwezigheid krachtiger dan woorden. De IC-arts had misschien een punt over de setting, maar vergat dat deze clowns juist bedoeld zijn om de menselijkheid terug te brengen in een technische omgeving. ### Waarom dit gesprek belangrijk is Dit imagoprobleem gaat niet alleen over CliniClowns. Het gaat over hoe we naar zorg kijken. Zorg is niet alleen medicijnen en apparaten. Het is ook aandacht, warmte en verbinding. CliniClowns herinneren ons eraan dat lachen en spelen geen luxe zijn, maar een basisbehoefte. Zeker voor ouderen die zich vaak alleen voelen in een verpleeghuis, kan een bezoek van een clown het verschil maken tussen een grijze dag en een dag met kleur. En dat is precies waarom we dit gesprek moeten voeren: niet om te oordelen, maar om te begrijpen. ### De toekomst van CliniClowns in Nederland Ondanks de kritiek blijven CliniClowns groeien. Ze passen zich aan, luisteren naar feedback en blijven hun werk doen. Voor € 25 per maand kun je bijvoorbeeld een adoptieclown steunen die wekelijks langsgaat bij ouderen in een zorginstelling. Dat is minder dan een kop koffie per dag, maar het effect is onbetaalbaar. In een land waar eenzaamheid onder ouderen een groeiend probleem is, zijn dit soort initiatieven goud waard. Dus ja, er is een imagoprobleem geweest. Maar misschien is dat juist goed: het dwingt ons om na te denken over wat zorg echt betekent.