Bureaucratie jeugdzorg: 's Heeren Loo slaat alarm

Margriet Bos · 2026-05-28

De zorg voor jongeren in Nederland staat onder druk. En dat komt niet alleen door personeelstekorten of wachtlijsten. Nee, er is een stille kracht die de boel nóg meer vertraagt: bureaucratie. Bestuurder Ageeth Ouwehand van 's Heeren Loo legt de vinger op de zere plek. Ze zegt het hardop: voor de enorme administratie die bij jeugdzorg komt kijken, is simpelweg geen IT-systeem te bedenken dat het oplost. Het gevolg? Medewerkers zitten handmatig gegevens in Excel-bestanden te stoppen. Dat klinkt misschien klein, maar het is een groot probleem. Want elke minuut die iemand besteedt aan het invullen van een tabel, is een minuut die niet naar een kind of jongere gaat. En dat voelt wrang, zeker in een sector waar tijd zo kostbaar is. Het is alsof je een race auto hebt, maar de handrem er nog op zit. ### Waarom IT-systemen niet helpen Je zou denken: we leven in 2025, technologie kan alles. Maar Ouwehand merkt dat de complexiteit van jeugdzorgregels en -dossiers niet in een standaard softwarepakket past. Elk gezin, elke situatie is anders. En de overheid eist dat alles tot in de puntjes wordt gedocumenteerd. Het probleem is dat er geen uniforme manier is om die data te verwerken. De ene instelling gebruikt systeem A, de andere systeem B. En niets praat met elkaar. Dus blijft het handwerk. Medewerkers moeten gegevens uit verschillende bronnen halen, ze controleren en dan invoeren. Het is saai, foutgevoelig en ontzettend tijdrovend. - Medewerkers besteden gemiddeld uren per week aan administratie - Fouten in Excel kunnen leiden tot vertragingen in zorgtrajecten - De motivatie van personeel daalt door het repetitieve werk Het is een vicieuze cirkel. Hoe meer regels, hoe meer papierwerk. En hoe meer papierwerk, hoe minder tijd voor echte zorg.  ### De impact op de werkvloer Stel je voor: je bent een begeleider die dagelijks met jongeren werkt. Je hebt een drukke ochtend gehad, met een crisisgesprek en een melding van school. Dan moet je 's middags nog drie uren achter de computer zitten om alles netjes te noteren. In Excel. Zonder dat iemand anders er makkelijk mee kan werken. Dat is de realiteit bij 's Heeren Loo. Het zorgt voor frustratie. Mensen die in de zorg komen, doen dat omdat ze anderen willen helpen. Niet omdat ze dol zijn op spreadsheets. Toch is het een noodzakelijk kwaad, zegt Ouwehand. Want zonder goede administratie kun je geen verantwoording afleggen aan de overheid of aan ouders. Het is alsof je met één hand een taart bakt en met de andere hand een rapport schrijft over hoe je dat doet. Het kan, maar het is niet efficiënt. En het put je uit. ### Wat er moet veranderen Volgens Ouwehand is er een fundamentele hervorming nodig. Niet alleen in de IT, maar ook in de manier waarop we naar verantwoording kijken. Moet echt alles worden vastgelegd? Of kunnen we vertrouwen op de professional? Een paar ideeën die de ronde doen: - Minder regels en meer ruimte voor maatwerk - Eén landelijk systeem dat alle instellingen gebruiken - Slimmere software die data automatisch verwerkt Maar tot die tijd zitten medewerkers vast in Excel. Het is een noodgreep, geen oplossing. En dat is waar 's Heeren Loo de noodklok luidt. Ze hopen dat dit signaal leidt tot actie. Want de jeugdzorg verdient beter dan een spreadsheet. ### Conclusie De bureaucratie in de jeugdzorg is geen nieuw probleem, maar de uitspraken van Ageeth Ouwehand laten zien hoe diep het zit. Het is niet alleen een kwestie van te veel formulieren. Het is een systeemfout die vraagt om een fundamentele aanpassing. Tot die tijd blijven we horen over handmatig Excel-werk. En dat is zonde, want die tijd kan beter worden besteed aan de jongeren die het écht nodig hebben.