Bureaucratie jeugdzorg: medewerkers vullen Excel in

Margriet Bos · 2026-05-28

De jeugdzorg in Nederland zit in een lastig parket. Bestuurder Ageeth Ouwehand van 's Heeren Loo slaat alarm over de enorme bureaucratie die de sector overspoelt. Het probleem? Er is simpelweg geen IT-systeem dat de administratieve last kan verlichten. Dus zitten medewerkers handmatig gegevens in Excel-bestanden te voeren. Dat klinkt als een nachtmerrie, toch? Laten we eens dieper duiken in wat dit betekent voor de zorg. ### Waarom Excel geen oplossing is Excel is een handig tooltje voor een simpele takenlijst, maar voor de complexe administratie van jeugdzorg schiet het tekort. Denk aan het bijhouden van dossiers, het registreren van behandelingen, en het voldoen aan strenge regelgeving. Medewerkers besteden uren aan het invullen van spreadsheets, tijd die ze liever aan cliënten zouden geven. Het is een vicieuze cirkel: hoe meer regels, hoe meer papierwerk, hoe minder zorg. Ouwehand benadrukt dat de situatie onhoudbaar is. Zonder een passend systeem blijven fouten op de loer liggen. Een verkeerd ingevuld veld kan leiden tot vertragingen in vergoedingen of zelfs juridische problemen. En dat terwijl het doel is om kinderen en gezinnen snel te helpen.  ### De impact op medewerkers Voor de mensen op de werkvloer is het een zware dobber. Ze zijn opgeleid om te zorgen, niet om uren achter een scherm te zitten. De frustratie groeit, en dat merk je aan het personeelsverloop. Steeds meer medewerkers haken af, omdat ze het gevoel hebben dat hun werk er niet toe doet. Het is een treurige ontwikkeling, maar wel een die we serieus moeten nemen. - Medewerkers besteden gemiddeld 30% van hun tijd aan administratie. - Dit leidt tot hogere werkdruk en minder tijd voor cliënten. - De kans op fouten neemt toe, wat de kwaliteit van zorg aantast.  ### Wat is de oplossing? Het is makkelijk om te wijzen naar de overheid of de organisatie, maar de echte vraag is: hoe komen we hieruit? Een nieuw IT-systeem klinkt als een logische stap, maar Ouwehand zegt dat dat niet bestaat. De regels veranderen te vaak en zijn te complex. Misschien is het tijd om de regels zelf onder de loep te nemen. Minder bureaucratie, meer vertrouwen in professionals. Dat zou al een wereld van verschil maken. Daarnaast kunnen we kijken naar slimmere workflows. Automatisering van simpele taken, zoals het invullen van standaardformulieren, kan al veel tijd besparen. Maar dat vraagt om investeringen, zowel in geld als in denkkracht. ### Een oproep tot actie De noodklok van 's Heeren Loo is niet zomaar een kreet. Het is een signaal dat de jeugdzorg op een breekpunt staat. We moeten als samenleving keuzes maken. Willen we dat zorgverleners hun tijd besteden aan administratie of aan mensen? Het antwoord is duidelijk. Laten we hopen dat beleidsmakers dit horen en actie ondernemen, voordat het te laat is. Voor nu blijven medewerkers Excel invullen, met de hoop op betere tijden. Maar dat is geen duurzame oplossing. Het is tijd voor verandering.