Hoe de spoedeisende hulp straks betaald wordt: zorgen over de kwaliteit

Margriet Bos · 2026-08-31

Het is een verandering die de spoedeisende hulp in Nederland fundamenteel gaat raken. Vanaf 1 januari 2027 schakelt de SEH over op een nieuw systeem: budgetbekostiging. En dat zorgt voor de nodige onzekerheid. Wat betekent dit concreet voor de zorg die je kunt verwachten als je met spoed binnenkomt? Ties Eikendal, hoofd van de SEH in het Radboudumc, maakt zich in ieder geval zorgen. Het gaat hem niet alleen om de snelheid waarmee dit nieuwe systeem ingevoerd moet worden, maar vooral om de mogelijke gevolgen voor de kwaliteit van de zorg. Dat is toch waar het uiteindelijk om draait? ### Wat is budgetbekostiging eigenlijk? Laat ik het even uitleggen zoals ik het aan een vriend zou vertellen. Op dit moment wordt spoedeisende hulp meestal per verrichting betaald. Kom je binnen met een gebroken arm? Dan wordt er een bedrag gedeclareerd voor de behandeling daarvan. Bij budgetbekostiging krijgt een ziekenhuis vooraf een vast budget toegewezen voor alle SEH-zorg in een jaar. Het idee erachter is natuurlijk goed: meer financiële zekerheid voor ziekenhuizen en minder administratieve rompslomp. Maar stel je voor dat dat budget halverwege het jaar op is... wat gebeurt er dan? Blijft de kwaliteit van zorg op hetzelfde niveau? Dat zijn de vragen die bij zorgprofessionals leven. ### De snelheid van invoering baart zorgen Eikendal noemt het tempo waarin dit moet gebeuren expliciet als een probleem. Zo'n grote systeemwijziging heeft tijd nodig om goed te implementeren. Zorgverleners moeten wennen aan nieuwe werkwijzen, ICT-systemen moeten worden aangepast, en de financiële afdelingen moeten helemaal om. "We hebben te maken met mensenlevens," zegt Eikendal. "Dat vraagt om zorgvuldige implementatie, niet om haastwerk." En hij heeft een punt. Want wat zijn de risico's als het te snel gaat? - Verkeerde financiële prikkels die leiden tot onderbehandeling - Verslechterde toegankelijkheid van spoedzorg - Extra werkdruk voor medisch personeel - Kwaliteitsverschillen tussen ziekenhuizen ### De menselijke kant van de zorg Uiteindelijk gaat het hier niet alleen om cijfers op een spreadsheet. Het gaat om jouw moeder die 's nachts valt en snel geholpen moet worden. Het gaat om je buurman met acute buikpijn. Het gaat om kinderen die na een ongelukje direct de juiste zorg nodig hebben. Budgetbekostiging kan in theorie efficiëntie bevorderen, maar de praktijk is vaak weerbarstiger. Zorg is geen productieproces waar je simpelweg de kosten per eenheid kunt verlagen. Elke patiënt is uniek, elke situatie vraagt om maatwerk. ### Wat betekent dit voor de toekomst? De komende jaren zullen cruciaal zijn. Ziekenhuizen, zorgverzekeraars en de overheid moeten samenwerken om dit nieuwe systeem zo in te richten dat de patiënt centraal blijft staan. Transparantie over de kwaliteitseisen is daarbij essentieel. We moeten voorkomen dat financiële overwegingen leidend worden in situaties waar medische noodzaak voorop moet staan. De kunst zal zijn om de voordelen van budgetzekerheid te combineren met garanties voor hoogwaardige spoedzorg. Het Radboudumc probeert in ieder geval quitte te spelen met de nieuwe bekostiging, maar de vraag is of dat voor elk ziekenhuis haalbaar is. En nog belangrijker: of dat ten koste gaat van waar het echt om draait - de zorg voor mensen in nood. De komende tijd zal uitwijzen of deze systeemwijziging de zorg daadwerkelijk verbetert, of dat we terugkijken op een gemiste kans. Eén ding is zeker: de ogen van zorgprofessionals en patiënten zijn gericht op 1 januari 2027.