Budgetbekostiging GGZ: Snel invoeren met deze lessen

Margriet Bos · 2026-02-26

Je hoort het vaak: budgetbekostiging in de cruciale geestelijke gezondheidszorg zou er snel kunnen komen. Maar hoe dan precies? Thijs Stoop van SiRM heeft een duidelijk antwoord. Volgens hem moeten we vooral leren van wat er bij de acute psychiatrie is gebeurd. Daar zit de sleutel. Het klinkt misschien logisch, maar in de praktijk blijkt het toch vaak lastig. Transparantie is hierbij het toverwoord. En dat vraagt wat van alle betrokken partijen. ### Wat we kunnen leren van de acute psychiatrie De invoering van budgetbekostiging in de acute psychiatrie heeft ons waardevolle inzichten opgeleverd. Het belangrijkste? Dat transparantie niet zomaar een mooi woord is, maar een absolute voorwaarde voor succes. Zonder openheid over kosten, prestaties en resultaten werkt het simpelweg niet. Ggz-aanbieders moeten bereid zijn hun processen inzichtelijk te maken. Waar gaat het geld precies naartoe? Welke behandelingen zijn het meest effectief? En hoe meet je dat eigenlijk? - Duidelijke prestatie-indicatoren zijn essentieel - Regelmatige rapportage moet de norm worden - Patiënttevredenheid moet meetbaar zijn - Kosten per behandeling moeten transparant zijn Zonder deze elementen blijft budgetbekostiging een papieren tijger. Iedereen praat erover, maar niemand weet precies hoe het moet werken.  ### Transparantie in de praktijk brengen Hoe ziet die maximale transparantie er dan uit in de dagelijkse praktijk? Het begint bij eerlijke communicatie. Niet alleen tussen aanbieders en zorgverzekeraars, maar vooral ook richting patiënten en hun naasten. Mensen willen weten wat ze kunnen verwachten. Welke zorg is beschikbaar? Wat zijn de wachttijden? En wat kost het allemaal? Deze vragen verdienen heldere antwoorden. "Budgetbekostiging vraagt maximale transparantie van ggz-aanbieders," benadrukt Thijs Stoop. En hij heeft gelijk. Zonder openheid blijft het bij mooie woorden zonder concrete resultaten. ### De weg naar snelle implementatie Als we deze lessen serieus nemen, kan budgetbekostiging in de cruciale ggz inderdaad snel worden ingevoerd. Maar dan moeten we wel een paar dingen anders doen dan voorheen. Ten eerste: begin klein. Kies een paar pilotlocaties waar het concept wordt getest. Leer van wat goed gaat en wat beter kan. Pas daarna breid je uit. Ten tweede: betrek alle stakeholders vanaf het begin. Niet alleen bestuurders en managers, maar ook behandelaars, ondersteunend personeel en patiëntenvertegenwoordigers. Iedereen moet mee in het verhaal. Ten derde: wees realistisch over de tijd die nodig is. Snelle invoering betekent niet dat alles morgen geregeld moet zijn. Het betekent wel dat we vandaag beginnen met de voorbereidingen. ### Valkuilen om te vermijden Er zijn een paar valkuilen waar we voor moeten waken. De grootste? Dat we denken dat budgetbekostiging alleen over geld gaat. Natuurlijk speelt financiering een belangrijke rol, maar het gaat uiteindelijk om betere zorg voor patiënten. Een andere valkuil is bureaucratie. Meer transparantie betekent niet meer formulieren invullen. Het betekent wel slimmere manieren vinden om informatie te delen en te gebruiken. Tot slot: laat perfectie niet de vijand van goed zijn. We kunnen niet wachten tot alles 100% perfect is geregeld. Soms moet je gewoon beginnen en onderweg bijsturen. ### Concreet aan de slag Wat betekent dit nu voor jou als professional in de ggz? Het begint bij een open houding. Sta open voor verandering en wees bereid om processen kritisch te bekijken. Praat met collega's over wat transparantie betekent voor jullie werk. Welke informatie zou jij willen hebben om je werk beter te kunnen doen? En welke informatie zou anderen helpen om jouw werk beter te begrijpen? Het mooie is: je hoeft niet te wachten op landelijke regelgeving. Je kunt vandaag al beginnen met transparanter werken binnen je eigen team of afdeling. Kleine stapjes leiden vaak tot grote veranderingen. Budgetbekostiging in de cruciale ggz kan er snel komen. Maar alleen als we de lessen uit het verleden serieus nemen en transparantie centraal stellen. Dat vraagt moed, openheid en een gezamenlijke inspanning. Maar het resultaat - betere zorg voor patiënten - is die investering meer dan waard.