Btw-vrijstelling voor regionale flexpools: wat zorgaanbieders nu moeten weten

Margriet Bos · 2026-09-16

“Als zorgaanbieders in een regio samen een flexpool willen oprichten, zien wij daar ruimte voor, zonder dat ze btw moeten rekenen.” Dat zegt Jeroen Niehuis, directeur zorg bij accountant- en adviesbureau KPMG. Samen met belastingadviseur Elène Siem van Meijburg & Co begeleidt hij verschillende zorgaanbieders die aanspraak willen maken op dit voordeel. De aanleiding is een uitspraak van het Hof van Justitie van de Europese Unie. Die uitspraak biedt volgens de adviseurs ruimte om regionale flexpools op te zetten zonder dat daar direct btw over gerekend hoeft te worden. Voor veel zorgorganisaties is dat interessant, want een flexpool kan helpen om personeelstekorten op te vangen. ### Waarom een flexpool aantrekkelijk is Een flexpool is eigenlijk niets meer dan een gezamenlijke poule van zorgmedewerkers. Meerdere zorgaanbieders in dezelfde regio delen die medewerkers. Als de ene organisatie een piek heeft, kan de andere bijspringen. Dat klinkt simpel, maar in de praktijk lopen zorgaanbieders vaak tegen praktische en fiscale drempels aan. - Je voorkomt dure uitzendkrachten en langdurige inhuur. - Medewerkers blijven behouden voor de regio, ook als ze tijdelijk ergens anders nodig zijn. - Je houdt de kosten per uur vaak lager dan bij commerciële bureaus. Toch kleeft er ook een nadeel aan: zonder goede afspraken kan de Belastingdienst de flexpool zien als een gewone dienstverlening. En dan komt er alsnog btw om de hoek kijken. Precies daar zit de angel. ### Wat het Hof van Justitie heeft bepaald Het Hof van Justitie heeft zich uitgelaten over de vraag of zorgaanbieders die samenwerken in een flexpool onder de btw-vrijstelling kunnen vallen. De uitkomst biedt perspectief, maar het is geen automatische vrijbrief. De vrijstelling geldt alleen als aan een aantal voorwaarden wordt voldaan. Volgens Niehuis en Siem is het vooral belangrijk dat de samenwerking echt gericht is op de zorg zelf en niet op het maken van winst. Daarnaast moet de flexpool niet concurreren met commerciële uitzendbureaus. Als de constructie te veel op een gewoon bedrijf lijkt, vervalt het voordeel. > “De ruimte is er, maar je moet het zorgvuldig inrichten. Het is geen kwestie van een pool opzetten en klaar zijn.” Dat betekent dat zorgaanbieders die een flexpool willen starten, goed moeten nadenken over de juridische structuur. Een coöperatie of stichting zonder winstoogmerk ligt dan meer voor de hand dan een gewone bv. Ook de manier waarop kosten worden verdeeld, speelt een rol. ### Wat dit betekent voor de praktijk Voor veel zorgaanbieders in Nederland is dit een kans. De personeelstekorten in de zorg blijven groot, zeker in de ouderenzorg en de thuiszorg. Een flexpool kan een deel van de oplossing zijn. Maar het opzetten ervan kost tijd en vraagt om fiscaal advies. KPMG en Meijburg & Co begeleiden op dit moment meerdere initiatieven. Zij kijken per regio of de samenwerking in aanmerking komt voor de btw-vrijstelling. Dat gebeurt stap voor stap, want elke regio en elke groep zorgaanbieders is anders. ### Waar je op moet letten Wil je zelf een flexpool opzetten? Dan zijn dit de belangrijkste punten: - Zorg dat de pool primair gericht is op zorgverlening, niet op winst. - Kies een rechtsvorm die past bij een samenwerking zonder winstoogmerk. - Leg heldere afspraken vast over kosten, aansprakelijkheid en inzet van medewerkers. - Laat de fiscale gevolgen vooraf toetsen door een specialist. Volgens de adviseurs loont het om hier vroeg bij te zijn. Hoe eerder je de structuur goed neerzet, hoe kleiner de kans dat de Belastingdienst later alsnog btw heft. En dat scheelt niet alleen geld, maar ook een hoop gedoe achteraf. ### Nog geen automatisme Belangrijk om te onthouden: de uitspraak van het Hof van Justitie betekent niet dat elke flexpool automatisch btw-vrij is. Het is een kans, geen garantie. Zorgaanbieders die hiermee aan de slag willen, doen er goed aan om eerst te onderzoeken of hun situatie past binnen de kaders. Wie dat goed aanpakt, kan een flexpool opzetten die niet alleen personele problemen oplost, maar ook fiscaal voordelig blijft. En dat is precies waarom KPMG en Meijburg & Co deze zorgaanbieders begeleiden.