Boekrecensie: Hoe gezond is de zorg eigenlijk?

Margriet Bos · 2026-06-15

In deze boekenrubriek duiken we in een prikkelend werk dat je aan het denken zet over de moderne geneeskunde. Onze boekenredacteur Krista Kroon bespreekt 'Hoe gezond is het ziekenhuis eigenlijk, fundamentele vragen over de geneeskunde' van oncoloog Schelto Kruijff. Dit is geen doorsnee medisch boek; het is een uitnodiging om kritisch naar ons eigen zorgsysteem te kijken. Kruijff, een ervaren oncoloog, schuwt de confrontatie niet. Hij spreekt zich openlijk uit tegen overbehandeling en overdiagnostiek. Het is een spiegel die hij zijn eigen beroepsgroep voorhoudt. Maar waarom is dit zo belangrijk voor jou, als professional in persoonsalarmering en veiligheid voor ouderen? Omdat de thema's die hij aankaart direct raken aan kwaliteit van leven, zelfstandigheid en de kosten van zorg. ### Overbehandeling: een stille epidemie? Kruijff betoogt dat we in de gezondheidszorg vaak te veel doen. Meer scans, meer bloedtesten, meer behandelingen. Maar is dat altijd beter? Zijn boek laat zien dat overbehandeling niet alleen geld kost, maar ook leed kan veroorzaken. Stel je voor: een oudere cliënt krijgt een uitgebreide screening, maar die leidt tot een behandeling die meer kwaad dan goed doet. Dat is precies wat Kruijff aan de kaak stelt. Hij pleit voor een meer mensgerichte benadering. In plaats van standaardprotocollen blind te volgen, moeten we luisteren naar wat de patiënt écht nodig heeft. Voor jou als professional betekent dit dat je alert moet zijn op signalen van overbehandeling bij je cliënten. Vraag jezelf af: is deze ingreep of test wel in het belang van de oudere, of dient het vooral het systeem?  ### De impact op ouderenzorg De boodschap van Kruijff sluit naadloos aan bij de uitdagingen in de ouderenzorg. Ouderen hebben vaak meerdere aandoeningen tegelijk, en de kans op overbehandeling is groot. Denk aan onnodige ziekenhuisopnames of agressieve behandelingen die de levenskwaliteit verminderen. Zijn boek biedt een kader om hierover na te denken. - Overdiagnostiek kan leiden tot angst en onnodige stress. - Te veel medicijnen geven vaak bijwerkingen die de mobiliteit en zelfstandigheid aantasten. - Een focus op kwaliteit van leven in plaats van kwantiteit is vaak beter voor ouderen. Dit zijn geen abstracte concepten; dit zijn dagelijkse realiteiten. Als je met persoonsalarmering werkt, zie je hoe belangrijk het is dat ouderen zo lang mogelijk zelfstandig blijven. Kruijffs kritiek op het medische systeem onderstreept dat we niet alleen moeten kijken naar behandelingen, maar ook naar preventie en welzijn. ### Een spiegel voor de zorgprofessional Wat dit boek bijzonder maakt, is dat Kruijff niet alleen naar anderen wijst. Hij houdt zichzelf en zijn collega's een spiegel voor. Het is een oproep tot zelfreflectie. Durven we kritisch te zijn op ons eigen handelen? Durven we te zeggen: 'Deze behandeling is misschien niet nodig'? Voor jou als lezer is dit een kans om je eigen praktijk te evalueren. Hoe vaak wordt er bij jouw cliënten gekozen voor een ingrijpende procedure terwijl een eenvoudigere oplossing beter was geweest? Het boek daagt uit om anders te denken, om niet klakkeloos het systeem te volgen. ### Conclusie: een aanrader voor elke professional 'Hoe gezond is het ziekenhuis eigenlijk' is meer dan een boekrecensie waard; het is een must-read voor iedereen die betrokken is bij zorg voor ouderen. Het zet je aan het denken, geeft praktische inzichten en daagt uit tot verandering. Of je nu in de persoonsalarmering werkt, in de thuiszorg of in een verpleeghuis, de thema's zijn relevant. Kortom, dit boek is een krachtig pleidooi voor een zorg die niet alleen geneest, maar ook respecteert. En dat is precies wat onze ouderen verdienen.