Boekrecensie: Hoe gezond is de zorg eigenlijk?

Margriet Bos · 2026-06-15

In deze boekenrubriek duiken we in een boek dat je aan het denken zet. Onze redacteur bespreekt 'Hoe gezond is het ziekenhuis eigenlijk, fundamentele vragen over de geneeskunde' van oncoloog Schelto Kruijff. Dit is geen gewone medische verhandeling; het is een kritische blik van binnenuit. Kruijff, een ervaren arts, spreekt zich uit tegen overbehandeling en overdiagnostiek. Hij houdt zijn eigen beroepsgroep een spiegel voor, en dat is confronterend. ### Waarom dit boek ertoe doet We vertrouwen vaak blind op de medische wereld. Maar Kruijff vraagt: doen we niet te veel? Zijn stelling is simpel maar krachtig: meer zorg is niet altijd betere zorg. In Nederland geven we jaarlijks miljarden euro's uit aan gezondheidszorg. Toch blijven we worstelen met wachtlijsten en hoge kosten. Dit boek legt de vinger op de zere plek. - Overbehandeling leidt tot onnodige stress bij patienten. - Overdiagnostiek kan leiden tot behandelingen die niet nodig zijn. - De focus ligt te vaak op cijfers, niet op de mens. Het is een oproep tot bezinning. En dat is precies wat we nodig hebben in een tijd waarin de zorg steeds duurder wordt.  ### Een spiegel voor de zorgprofessional Wat maakt dit boek bijzonder? Het is niet geschreven door een buitenstaander, maar door iemand die dagelijks in het ziekenhuis werkt. Kruijff ziet de gevolgen van overbehandeling met eigen ogen. Hij beschrijft hoe patienten onterecht worden blootgesteld aan risico's van operaties of medicijnen die niet strikt noodzakelijk zijn. > "We moeten leren om niets te doen, in plaats van altijd iets te willen doen." Dit citaat vat de kern van het boek samen. Het is een uitdaging voor elke arts en verpleegkundige om kritisch te blijven. Maar ook voor patienten is het een eyeopener: durf vragen te stellen en twijfel aan behandelingen. ### Praktische inzichten voor thuis Hoewel het boek zich richt op de medische wereld, kun je er als senior ook veel van leren. Denk aan je eigen bezoeken aan het ziekenhuis. Vraag jezelf af: is deze test echt nodig? Wat zijn de risico's? En wat gebeurt er als we niets doen? Het boek moedigt aan tot een gesprek. Niet alleen tussen arts en patient, maar ook binnen families. Het is een aanrader voor iedereen die betrokken is bij de zorg voor ouderen. Want uiteindelijk gaat het om kwaliteit van leven, niet om het aantal onderzoeken. ### Tot slot 'Hoe gezond is het ziekenhuis eigenlijk' is een must-read voor zorgprofessionals en patienten. Het daagt ons uit om anders te denken over gezondheid. En dat is precies wat we nodig hebben in een wereld waar medische technologie steeds verder gaat. De boodschap is helder: minder kan meer zijn.