Boekrecensie: Hoe gezond is de zorg eigenlijk?

Margriet Bos · 2026-06-15

We kennen het allemaal: dat gevoel dat je misschien te veel medicijnen slikt, of dat een dokter net iets te snel naar de operatietafel grijpt. In zijn boek 'Hoe gezond is het ziekenhuis eigenlijk?' stelt oncoloog Schelto Kruijff precies die vraag. En zijn antwoord is confronterender dan je denkt. Onze boekenredacteur Krista Kroon dook in dit werk en kwam erachter dat Kruijff niet bang is om zijn eigen beroepsgroep een spiegel voor te houden. Hij pleit voor minder overbehandeling en overdiagnostiek, en dat is een boodschap die we allemaal zouden moeten horen. ### Waarom dit boek er nu toe doet In een tijd waarin de zorgkosten in Nederland steeds verder oplopen, is het goed om stil te staan bij de vraag: wat is écht nodig? Kruijff laat zien dat veel medische ingrepen niet alleen overbodig zijn, maar soms ook schadelijk. Denk aan scans die onnodige stress veroorzaken, of behandelingen die meer ellende opleveren dan ze oplossen. - Overdiagnostiek leidt tot onnodige angst - Overbehandeling kost geld en tijd - Patiënten worden niet altijd beter, maar soms zieker Het is een moeilijke boodschap, maar Kruijff brengt het met nuance en empathie. Hij wil niet dat we artsen wantrouwen, maar dat we kritischer worden.  ### Wat je kunt leren van dit boek Kruijff daagt ons uit om zelf na te denken. Vraag je arts: 'Is deze test echt nodig? Wat zijn de risico's? Zijn er alternatieven?' Het klinkt simpel, maar in de praktijk doen we het zelden. We vertrouwen blind op de witte jassen, terwijl die zelf ook toegeven dat ze niet alles weten. > "De beste dokter is degene die weet wanneer hij niets moet doen." – Dit is een citaat uit het boek dat je aan het denken zet. Het boek staat vol met voorbeelden uit de praktijk. Van patiënten die onnodig werden geopereerd tot situaties waarin een 'watchful waiting'-strategie veel beter had gewerkt. Het is geen aanval op de geneeskunde, maar een oproep tot bezinning.  ### Hoe dit jou kan helpen Of je nu zelf met gezondheidsklachten zit, of gewoon nieuwsgierig bent naar hoe de zorg echt werkt: dit boek geeft je handvatten. Je leert betere vragen stellen, en dat kan je veel ellende besparen. Het is geschreven in een toegankelijke stijl, dus je hoeft geen arts te zijn om het te begrijpen. Krista Kroon noemt het een 'must-read voor iedereen die weleens een ziekenhuis van binnen ziet'. En eerlijk, wie heeft dat niet? Of het nu voor jezelf is of voor een naaste, kennis over overbehandeling is goud waard. ### Conclusie 'Hoe gezond is het ziekenhuis eigenlijk?' is een boek dat je aan het denken zet. Het is kritisch, maar nooit cynisch. Schelto Kruijff laat zien dat de zorg beter kan, en dat wij als patiënten daar een rol in spelen. Een aanrader voor iedereen die zijn gezondheid serieus neemt.