Boekrecensie: Hoe gezond is de zorg eigenlijk?

Margriet Bos · 2026-06-15

In deze blog duiken we in een boek dat je aan het denken zet. Onze boekenredacteur Krista Kroon bespreekt 'Hoe gezond is het ziekenhuis eigenlijk, fundamentele vragen over de geneeskunde' van oncoloog Schelto Kruijff. Hij spreekt zich uit tegen overbehandeling en overdiagnostiek, en houdt zijn eigen beroepsgroep een spiegel voor. Het is een confronterend, maar verhelderend werk. ### Waarom dit boek er toe doet We vertrouwen vaak blind op de medische wereld. Maar Kruijff stelt de vraag: doen we niet te veel? Zijn punt is dat niet elke behandeling of diagnose echt nodig is. Soms doen we meer kwaad dan goed. Dat klinkt heftig, maar hij onderbouwt het met voorbeelden uit de praktijk. Het boek is geen aanval op artsen, maar een oproep tot bezinning. Denk aan situaties waarin een kleine afwijking wordt gevonden, maar nooit klachten zou geven. Toch volgt er een ingreep, met risico's. Kruijff pleit voor een andere aanpak: minder testen, meer luisteren naar de patiënt. Het is een boodschap die ook voor senioren belangrijk is. Oudere mensen krijgen vaker te maken met medische beslissingen. Soms is niets doen de beste optie.  ### Wat je kunt leren van dit boek - **Kritisch denken**: Vraag altijd waarom een test of behandeling nodig is. - **Overleg**: Bespreek twijfels met je arts. Een goed gesprek kan veel voorkomen. - **Kennis**: Begrijp dat niet elke afwijking behandeld hoeft te worden. Het boek is geschreven voor een breed publiek. Je hoeft geen medische achtergrond te hebben. Kruijff gebruikt heldere taal en praktijkverhalen. Het is een aanrader voor iedereen die meer wil weten over de zorg.  ### Een spiegel voor de zorg Wat dit boek bijzonder maakt, is de eerlijkheid. De auteur kijkt naar zijn eigen vakgebied. Hij erkent dat artsen soms te snel handelen. Dat is niet uit slechte wil, maar door gewoonte en druk. Toch is verandering mogelijk. Het boek geeft hoop en praktische tips. Neem bijvoorbeeld de stijging van het aantal operaties. Kruijff laat zien dat dit niet altijd leidt tot betere gezondheid. Soms is het gewoon winst voor ziekenhuizen. Het is een systeem dat we moeten herzien. ### Voor wie is dit boek? Dit boek is voor zorgprofessionals, maar ook voor patiënten. Vooral senioren die vaker met de zorg te maken hebben, vinden hier herkenning. Het helpt om betere keuzes te maken. Ook mantelzorgers en familieleden kunnen er hun voordeel mee doen. Krista Kroon noemt het een must-read. En ik ben het met haar eens. Het is een boek dat je aan het denken zet, zonder te beleren. Het geeft inzicht en praktische handvatten. ### Conclusie 'Hoe gezond is het ziekenhuis eigenlijk' is een belangrijk boek. Het daagt ons uit om kritisch te kijken naar de zorg. Niet om artsen te wantrouwen, maar om samen betere keuzes te maken. Voor een gezondere toekomst, met minder overbodige ingrepen. Een aanrader voor iedereen die waarde hecht aan echte gezondheid.