Boekrecensie: Hoe gezond is de zorg eigenlijk?

Margriet Bos · 2026-06-15

In deze boekenrubriek bespreekt onze boekenredacteur Krista Kroon 'Hoe gezond is het ziekenhuis eigenlijk, fundamentele vragen over de geneeskunde' door Schelto Kruijff. Deze oncoloog spreekt zich uit tegen overbehandeling en -diagnostiek, en houdt zijn eigen beroepsgroep een spiegel voor. ### Waarom dit boek er toe doet Je kent het wel: je gaat naar de dokter met een simpele klacht, en voor je het weet lig je in een MRI-scanner of krijg je een hele reeks bloedtesten. Maar is dat altijd nodig? Kruijff stelt dat we vaak te veel doen in de zorg. Hij pleit voor een meer doordachte aanpak, waarbij we niet alleen kijken naar wat *kan*, maar ook naar wat *zinvol* is.  ### Overbehandeling: een stille epidemie Volgens Kruijff is overbehandeling een groot probleem. Patiënten krijgen soms ingrijpende behandelingen die weinig toevoegen aan hun kwaliteit van leven. Denk aan chemokuren bij uitgezaaide kanker waarvan de kans op succes minimaal is. Of aan operaties die meer schade doen dan goed. Het is confronterend om te lezen, maar het zet je wel aan het denken. - **Minder is meer**: Soms is afwachten beter dan ingrijpen. - **Niet alles meten**: Te veel testen leiden tot vals-positieve uitslagen en onnodige stress. - **Eerlijke gesprekken**: Artsen moeten vaker durven zeggen: 'Ik weet het niet.' ### Een spiegel voor de medische wereld Het knappe aan dit boek is dat Kruijff niet alleen naar buiten wijst, maar ook naar zichzelf. Hij erkent dat ook hij fouten maakt en dat de medische wereld soms te veel gericht is op protocollen in plaats van op de mens. Dat maakt het boek authentiek en geloofwaardig. ### Wat kun jij er als professional mee? Voor wie werkt in de ouderenzorg of persoonsalarmering, is dit boek een aanrader. Het helpt je om kritisch te blijven op de zorg die je aanbiedt. Vraag jezelf af: helpt deze technologie of behandeling echt, of is het meer een gewoonte? Soms is een eenvoudig persoonlijk alarm al voldoende om iemand veilig thuis te laten wonen, zonder dure ziekenhuisopnames. ### Conclusie 'Hoe gezond is het ziekenhuis eigenlijk' is een boek dat je aan het denken zet. Het is geschreven in een toegankelijke stijl, maar met diepgang. Voor € 24,95 (ongeveer 350 pagina's) krijg je een schat aan inzichten. Ik raad het aan aan iedereen die betrokken is bij de zorg voor ouderen. *Deze recensie is geschreven door Margriet Bos, expert persoonsalarmering en veiligheid voor ouderen.*