Boekrecensie: Hoe gezond is de zorg eigenlijk?

Margriet Bos · 2026-06-15

In deze boekenrubriek duiken we in een prikkelend werk dat je aan het denken zet: 'Hoe gezond is het ziekenhuis eigenlijk?' van oncoloog Schelto Kruijff. Het is een boek dat fundamentele vragen stelt over de moderne geneeskunde. En geloof me, het is geen gemakkelijke kost. Kruijff, een ervaren oncoloog, neemt geen blad voor de mond. Hij spreekt zich uit tegen de trend van overbehandeling en overdiagnostiek. Zijn eigen beroepsgroep houdt hij een spiegel voor, en dat is soms confronterend. ### Waarom dit boek er toe doet We leven in een tijd waarin medische technologieën zich razendsnel ontwikkelen. Dat klinkt fantastisch, en dat is het ook. Maar er zit een keerzijde aan. Want hoe meer we kunnen meten en zien, hoe meer we de neiging hebben om in te grijpen. Zelfs als dat niet nodig is. Kruijff betoogt dat deze reflex ons soms meer kwaad dan goed doet. Neem bijvoorbeeld een kleine afwijking op een scan. Die wordt vaak direct behandeld, terwijl hij misschien nooit klachten had gegeven. Dat is het centrale dilemma van dit boek.  ### De kern van het probleem Kruijff legt uit dat overbehandeling niet alleen onnodig is, maar ook schadelijk. Patiënten krijgen behandelingen die hen niet beter maken, maar wel bijwerkingen geven. Denk aan chemotherapie bij een zeer traag groeiende tumor. Of een operatie voor een aandoening die vanzelf overgaat. Het is een lastige kwestie, want als arts wil je geen risico nemen. Maar Kruijff stelt dat we moeten leren accepteren dat niet alles te genezen is. Soms is niets doen de beste optie.  ### Wat kun je er zelf mee? Dit boek is niet alleen voor artsen. Het is voor iedereen die wel eens een dokter bezoekt. En dat zijn we allemaal. Het helpt je om kritischer te zijn naar je eigen zorgvraag. Stel vragen. Vraag je af of een onderzoek of behandeling echt nodig is. Durf een second opinion te vragen. Want uiteindelijk gaat het om jouw gezondheid. En die is te kostbaar om onnodig te belasten. ### Een spiegel voor de zorg Het mooie aan dit boek is dat het geen aanval is op de geneeskunde. Integendeel. Kruijff is een gepassioneerd arts die het beste voor heeft met zijn patiënten. Maar hij ziet ook de valkuilen. En hij durft die te benoemen. Dat maakt dit boek zo waardevol. Het zet je aan het denken over de zorg die we krijgen en de keuzes die we maken. - Overbehandeling kost niet alleen geld, maar ook gezondheid. - Overdiagnostiek leidt tot onnodige stress en behandelingen. - Een kritische houding van de patiënt is essentieel. ### Conclusie ' Hoe gezond is het ziekenhuis eigenlijk?' is een must-read voor iedereen die betrokken is bij de zorg. Of je nu professional bent of gewoon een bewuste patiënt. Het boek is scherp, eerlijk en toegankelijk geschreven. Het daagt je uit om na te denken over wat echte zorg is. En dat is precies wat we nodig hebben in een tijd waarin de gezondheidszorg steeds complexer wordt.