Boekrecensie: Hoe gezond is de zorg eigenlijk?

Margriet Bos · 2026-06-15

In deze boekenrubriek duiken we in een prikkelend werk dat je aan het denken zet: 'Hoe gezond is het ziekenhuis eigenlijk? Fundamentele vragen over de geneeskunde' van oncoloog Schelto Kruijff. Dit is geen doorsnee medisch boek. Het is een kritische blik op de zorg van binnenuit. En dat maakt het zo bijzonder. Kruijff, een ervaren oncoloog, durft vragen te stellen die we liever vermijden. Worden we niet te vaak en te veel behandeld? Doen we niet te veel onnodige onderzoeken? Hij houdt zijn eigen beroepsgroep een spiegel voor. En dat is verfrissend, maar ook confronterend. ### Waarom dit boek er toe doet De zorg staat onder druk. Wachtlijsten worden langer, kosten rijzen de pan uit. En ondertussen krijgen we steeds meer mogelijkheden om ziekten op te sporen. Maar is dat altijd goed? Kruijff betoogt van niet. Hij laat zien dat overdiagnostiek en overbehandeling echte problemen zijn. Denk aan een kleine tumor die nooit klachten zou hebben gegeven, maar die we toch opereren. Met alle risico's van dien. Het boek is geschreven voor een breed publiek. Je hoeft geen arts te zijn om het te begrijpen. Het leest als een betoog, maar dan wel een met voeten in de klei. De voorbeelden zijn herkenbaar. En de boodschap is helder: we moeten slimmer omgaan met zorg. - Overdiagnostiek leidt tot onnodige stress - Overbehandeling kost geld en tijd - Patiënten hebben soms meer aan niets doen dan aan ingrijpen  ### Een spiegel voor de dokter Wat ik sterk vind, is dat Kruijff niet alleen naar de politiek of verzekeraars wijst. Hij kijkt naar zichzelf en zijn collega's. Waarom doen we soms te veel? Uit angst? Uit gewoonte? Of omdat de patiënt het vraagt? Het zijn lastige vragen, maar ze moeten gesteld worden. Dit boek is daarmee ook een oproep tot bezinning. Voor dokters, maar ook voor ons als patiënten. Want wij vragen soms ook om die scan, die test, die behandeling. Terwijl een gesprek misschien al genoeg is. ### Wat je kunt verwachten Het boek is geen droge opsomming van cijfers. Het vertelt verhalen. Over patiënten die onnodig werden geopereerd. Over dokters die twijfelen. En over de zoektocht naar een betere, menselijkere geneeskunde. Het is vlot geschreven, met af en toe een kwinkslag. Je voelt dat de auteur passie heeft voor zijn vak, maar ook kritisch durft te zijn. Als je werkt in de zorg, of gewoon geïnteresseerd bent in wat er speelt, dan is dit een aanrader. Het geeft je niet alleen inzicht, maar ook stof tot nadenken. En wie weet, verandert het wel hoe je naar je eigen gezondheid kijkt. > "We moeten niet alleen vragen wat er kan, maar ook wat er moet." – Schelto Kruijff ### Eindoordeel 'Hoe gezond is het ziekenhuis eigenlijk?' is een belangrijk boek. Het durft de heilige huisjes van de geneeskunde ter discussie te stellen. Het is geen aanval op dokters, maar een uitnodiging tot gesprek. En dat gesprek is hard nodig. Of je nu patiënt bent, zorgverlener of beleidsmaker: lees dit boek. Het geeft je een frisse, kritische blik op een wereld die we allemaal aangaat.