Boekrecensie: Hoe gezond is de zorg eigenlijk?

Margriet Bos · 2026-06-15

In deze boekenrubriek duiken we in een boek dat je aan het denken zet. Onze redacteur bespreekt 'Hoe gezond is het ziekenhuis eigenlijk' van oncoloog Schelto Kruijff. Het is een boek dat fundamentele vragen stelt over de moderne geneeskunde. En geloof me, het is een eyeopener. ### Overbehandeling: een stille epidemie? Kruijff, een ervaren oncoloog, schrikt niet terug van lastige onderwerpen. Hij spreekt zich openlijk uit tegen overbehandeling en overdiagnostiek. Dit is geen aanval op artsen, maar een spiegel. Hij daagt zijn eigen beroepsgroep uit om kritisch naar hun handelen te kijken. - **Wat is overbehandeling?** Behandelingen die weinig tot geen voordeel bieden, maar wel risico's en bijwerkingen met zich meebrengen. - **Waarom gebeurt het?** Door angst van zowel arts als patiënt, maar ook door financiële prikkels en de druk van protocollen. Het is confronterend om te lezen hoeveel onnodige ingrepen er plaatsvinden. Kruijff pleit voor een andere aanpak: niet meer, maar slimmer behandelen. Dat betekent soms juist niets doen.  ### Fundamentele vragen over geneeskunde Het boek stelt vragen die we ons te weinig stellen. Waarom doen we bepaalde testen? Wat is de echte waarde van een diagnose? En hoe zorgen we ervoor dat de patiënt centraal blijft staan, in plaats van de technologie? Kruijff neemt je mee in zijn eigen ervaringen als arts. Hij vertelt over momenten waarop hij twijfelde, over gesprekken met patiënten die een andere weg kozen. Het maakt het boek persoonlijk en toegankelijk. > "Geneeskunde is niet alleen een wetenschap, het is ook een ambacht. Het gaat om het maken van de juiste keuzes, samen met de patiënt." - Schelto Kruijff  ### Een spiegel voor de zorg Dit is geen boek dat alleen voor artsen is bedoeld. Iedereen die met zorg te maken heeft – dus eigenlijk iedereen – zou het moeten lezen. Het zet je aan het denken over je eigen gezondheid en de keuzes die je maakt. Kruijff houdt zijn beroepsgroep een spiegel voor, maar veroordeelt niemand. Hij zoekt naar een balans tussen wat technisch mogelijk is en wat echt nodig is. Dat is een boodschap die in de huidige tijd harder nodig is dan ooit. ### Waarom dit boek relevant is voor senioren Voor senioren is dit boek extra relevant. Oudere mensen krijgen vaker te maken met meerdere onderzoeken en behandelingen. Het risico op overbehandeling is bij hen groter, omdat ze vaak kwetsbaarder zijn. - **Minder bijwerkingen:** Door kritisch te kijken naar behandelingen, kun je onnodige belasting voorkomen. - **Meer regie:** Het boek geeft handvatten om zelf betere keuzes te maken in gesprek met je arts. - **Lagere kosten:** Overbehandeling kost niet alleen geld, maar ook tijd en energie. Het is een oproep om niet klakkeloos alles te accepteren wat de dokter voorstelt, maar om vragen te stellen. Waarom deze test? Wat zijn de risico's? En wat gebeurt er als we niets doen? ### Conclusie 'Hoe gezond is het ziekenhuis eigenlijk' is een boek dat je aan het denken zet. Het is kritisch, maar niet cynisch. Het biedt hoop en praktische inzichten. Of je nu zelf met zorg te maken hebt of gewoon geïnteresseerd bent in de toekomst van de geneeskunde, dit boek is een aanrader. Kruijff laat zien dat goede zorg niet altijd meer zorg betekent. Soms is minder juist beter. En dat is een boodschap die we allemaal kunnen gebruiken.