Boekrecensie: Hoe gezond is de zorg eigenlijk?

Margriet Bos · 2026-06-15

In deze boekenrubriek duiken we in een prikkelend boek dat je aan het denken zet. We bespreken *Hoe gezond is het ziekenhuis eigenlijk?* van oncoloog Schelto Kruijff. Dit is geen gewoon medisch boek. Het stelt fundamentele vragen over de geneeskunde en onze zorg. Kruijff spreekt zich uit tegen overbehandeling en overdiagnostiek. Hij houdt zijn eigen beroepsgroep een spiegel voor. Dat is nodig, want soms doen we te veel. ### Overbehandeling: een stille epidemie We zijn gewend dat meer zorg beter is. Maar klopt dat wel? Kruijff laat zien dat overbehandeling een groot probleem is. Patiënten krijgen onderzoeken en behandelingen die niet nodig zijn. Denk aan scans die toevallige afwijkingen vinden. Of operaties voor aandoeningen die nooit klachten geven. Het klinkt misschien veilig, maar het is riskant. Onnodige ingrepen kunnen leiden tot complicaties, angst en hoge kosten. De boodschap van Kruijff is helder: soms is niets doen de beste optie. ### Een spiegel voor dokters Wat dit boek bijzonder maakt, is de eerlijkheid. Kruijff bekijkt kritisch hoe artsen denken en handelen. Hij stelt dat dokters vaak te snel handelen uit angst of gewoonte. Ook speelt geld een rol. Meer behandelen betekent meer omzet voor ziekenhuizen. Dat is een lastige realiteit. Maar Kruijff wil niet beschuldigen. Hij wil bewustwording creëren. Het boek nodigt uit tot reflectie. Hoe kunnen we samen betere keuzes maken? Dat is een vraag die ons allemaal aangaat. ### Fundamentele vragen over gezondheid Het boek gaat verder dan alleen kritiek. Het stelt diepe vragen. Wat is gezondheid eigenlijk? Wanneer is een ingreep zinvol? En hoe gaan we om met onzekerheid in de geneeskunde? Kruijff pleit voor een andere aanpak. Minder focus op cijfers en scans. Meer aandacht voor de mens. Hij gebruikt voorbeelden uit zijn eigen praktijk. Dat maakt het concreet en herkenbaar. Je voelt zijn passie voor het vak, maar ook zijn zorgen. ### Voor wie is dit boek? Dit boek is voor iedereen die met zorg te maken heeft. Dat zijn we natuurlijk allemaal. Maar specifiek voor zorgprofessionals, beleidsmakers en patiënten. Het is toegankelijk geschreven, zonder te veel jargon. Je hebt geen medische achtergrond nodig om het te begrijpen. Het daagt je uit om anders te denken. En dat is precies wat de zorg nodig heeft. ### Conclusie *Hoe gezond is het ziekenhuis eigenlijk?* is een belangrijk boek. Het opent een gesprek dat we niet kunnen negeren. Overbehandeling kost niet alleen geld, maar ook gezondheid. Kruijff laat zien dat minder soms meer is. Een aanrader voor wie kritisch wil nadenken over de zorg van morgen. Lees het, praat erover. En stel zelf de vraag: hoe gezond is onze zorg eigenlijk?