Boekrecensie: Hoe gezond is de zorg eigenlijk?

Margriet Bos · 2026-06-15

Heb je je ooit afgevraagd of de zorg die we krijgen wel zo gezond is als we denken? In een wereld waar medische technologieën zich razendsnel ontwikkelen, is het makkelijk om te vergeten dat meer niet altijd beter is. In deze blog duiken we in het boek 'Hoe gezond is het ziekenhuis eigenlijk?' van oncoloog Schelto Kruijff. Hij stelt fundamentele vragen over de geneeskunde en daagt ons uit om anders te kijken naar overbehandeling en overdiagnostiek. ### Overbehandeling: een stille epidemie Stel je voor: je gaat naar het ziekenhuis met een simpele klacht, maar loopt naar huis met een hele reeks onderzoeken en behandelingen. Dat klinkt misschien geruststellend, maar Kruijff waarschuwt dat dit vaak leidt tot overbehandeling. Hij legt uit dat veel medische ingrepen niet nodig zijn en zelfs schade kunnen veroorzaken. Denk aan onnodige operaties of medicijnen die bijwerkingen geven. Het is een spiegel die hij zijn eigen beroepsgroep voorhoudt: waarom doen we dit eigenlijk? Kruijff pleit voor een meer kritische houding. In plaats van automatisch te grijpen naar de nieuwste technologie, moeten artsen vaker de vraag stellen: 'Helpt dit echt?' Het is een oproep tot bezinning, zowel voor zorgprofessionals als voor ons als patiënten. We moeten leren om niet bang te zijn om 'nee' te zeggen tegen een behandeling die geen meerwaarde biedt.  ### De rol van diagnose Een ander belangrijk thema in het boek is overdiagnostiek. Kruijff beschrijft hoe de drang om alles te willen weten soms averechts werkt. Een voorbeeld: een kleine afwijking op een scan die nooit klachten zou hebben gegeven, kan leiden tot onnodige stress en behandelingen. Het is een vicieuze cirkel. Hoe meer we testen, hoe meer we vinden, en hoe meer we denken te moeten ingrijpen. Maar is dat altijd nodig? De oncoloog pleit voor een verschuiving van focus. In plaats van alleen te kijken naar wat er mis is, moeten we ook kijken naar wat er goed gaat. Het gaat om het vinden van een balans tussen het opsporen van ziektes en het voorkomen van onnodige medische ingrepen. Het is een les die ons allemaal raakt, of we nu patiënt, arts of mantelzorger zijn. ### Een andere kijk op geneeskunde Wat dit boek bijzonder maakt, is dat het niet alleen kritiek levert, maar ook oplossingen biedt. Kruijff pleit voor een meer holistische benadering van gezondheid. Hij moedigt artsen aan om meer te luisteren naar hun patiënten en minder te vertrouwen op protocollen. Het is een oproep om de mens weer centraal te stellen, in plaats van de technologie. Hier zijn een paar inzichten die je uit het boek kunt halen: - Vraag altijd naar de noodzaak van een onderzoek of behandeling. - Wees niet bang om een second opinion te vragen. - Onthoud dat een gezonde levensstijl vaak meer doet dan een pil. Het is een boek dat je aan het denken zet. Het daagt je uit om kritisch te zijn over de zorg die je ontvangt en om actief mee te denken over je eigen gezondheid. En dat is precies wat we nodig hebben in een tijd waarin de zorg steeds complexer wordt. ### Conclusie 'Hoe gezond is het ziekenhuis eigenlijk?' is een must-read voor iedereen die betrokken is bij de zorg. Of je nu een professional bent of gewoon iemand die graag meer wil weten over hoe de medische wereld werkt. Het boek biedt een frisse blik op de geneeskunde en herinnert ons eraan dat gezondheid meer is dan alleen het afvinken van checklisten. Dus, neem de tijd om het te lezen. Het zou zomaar je kijk op de zorg kunnen veranderen.