Boekrecensie: Hoe gezond is de zorg eigenlijk?

Margriet Bos · 2026-06-15

In deze boekenrubriek duiken we in een boek dat je aan het denken zet. Onze boekenredacteur Krista Kroon bespreekt 'Hoe gezond is het ziekenhuis eigenlijk, fundamentele vragen over de geneeskunde' van Schelto Kruijff. Deze oncoloog is geen onbekende in het debat over de zorg. Hij spreekt zich uit tegen overbehandeling en overdiagnostiek, en houdt zijn eigen beroepsgroep een spiegel voor. Het is een confronterend maar noodzakelijk gesprek. ### Waarom dit boek er toe doet We vertrouwen erop dat dokters het beste met ons voorhebben. Maar wat als dat vertrouwen soms leidt tot onnodige ingrepen? Kruijff laat zien dat de medische wereld niet altijd zo rationeel is als we denken. Hij gebruikt voorbeelden uit zijn eigen praktijk om aan te tonen hoe snel we naar de scalpel of de pillen grijpen, zonder dat het altijd nodig is. Dit boek is een must-read voor iedereen die zich afvraagt of meer zorg ook betere zorg betekent.  ### De kern van het probleem Overbehandeling is een groot thema in de gezondheidszorg. Denk aan operaties die achteraf niet nodig bleken, of scans die onrust zaaien zonder duidelijke aanleiding. Kruijff pleit voor een meer kritische blik. Hij stelt dat we moeten leren om vaker niets te doen. Dat klinkt simpel, maar het is een grote uitdaging in een systeem dat draait om actie en resultaat. - Overdiagnostiek leidt tot onnodige stress - Onnodige behandelingen kosten geld en tijd - Patiënten worden vaak niet goed geïnformeerd over de risico's Een citaat uit het boek: 'De beste dokter is soms degene die zegt: we doen even niets.' Dat is een krachtige boodschap in een tijd waarin we alles willen meten en controleren. ### Wat betekent dit voor jou? Of je nu zelf met gezondheidsklachten rondloopt of gewoon nieuwsgierig bent naar hoe de zorg werkt, dit boek geeft je handvatten. Het leert je kritische vragen te stellen aan je arts. Waarom deze scan? Is deze operatie echt nodig? Wat zijn de alternatieven? Het is een oproep tot meer eigen regie, zonder dat je de dokter wantrouwt. ### Een spiegel voor de zorg Kruijff schuwt niet om zijn eigen vakgebied te bekritiseren. Hij laat zien hoe geld en status soms een rol spelen in medische beslissingen. Dat is niet altijd mooi, maar wel eerlijk. Het boek is geen aanval op artsen, maar een uitnodiging om samen beter te worden. Het gaat over kwaliteit van leven, niet alleen over het verlengen ervan. ### Tot slot Deze recensie is geschreven met het oog op de praktijk. Of je nu een professional bent in de ouderenzorg of een mantelzorger, de inzichten uit dit boek zijn waardevol. Het is een verfrissende kijk op een wereld die soms te veel draait om protocollen en cijfers. Lees het, denk erover na, en durf vragen te stellen. Dat is de eerste stap naar betere zorg.