Boekrecensie: Hoe gezond is de zorg eigenlijk?

Margriet Bos · 2026-06-15

In deze boekenrubriek duiken we in een prikkelend werk dat je aan het denken zet over de moderne geneeskunde. Onze redacteur bespreekt 'Hoe gezond is het ziekenhuis eigenlijk?' van oncoloog Schelto Kruijff. Dit is geen gewoon medisch boek; het is een confronterende spiegel voor de zorgsector. Kruijff, een ervaren oncoloog, neemt geen blad voor de mond. Hij stelt dat we te veel behandelen en te veel diagnosticeren. Dat klinkt misschien vreemd, want wie wil er nou niet alle mogelijke zorg krijgen? Maar zijn punt is dat overbehandeling vaak meer kwaad dan goed doet. Patiënten krijgen onnodige ingrepen, medicijnen of onderzoeken die hen niet beter maken, maar wel belasten. ### Waarom dit boek er toe doet Dit boek is niet alleen voor zorgprofessionals geschreven. Ook als je zelf met gezondheidsvragen worstelt, of gewoon nieuwsgierig bent naar hoe de zorg echt werkt, is dit een aanrader. Kruijff gebruikt heldere taal en praktijkvoorbeelden die herkenbaar zijn. Zo vertelt hij over patiënten die baat hadden bij minder, in plaats van meer, medisch ingrijpen. - **Kritische blik**: Kruijff houdt zijn eigen beroepsgroep een spiegel voor. Dat is moedig, want hij laat zien dat ook artsen soms te snel naar de scalpel of het recept grijpen. - **Fundamentele vragen**: Het boek stelt vragen die we ons allemaal zouden moeten stellen: Wat is gezondheid eigenlijk? En wanneer is zorg echt nodig? - **Praktische inzichten**: Je krijgt handvatten om zelf kritischer naar medische adviezen te kijken.  ### Een voorbeeld uit de praktijk Stel je voor: je hebt last van je knie. De huisarts stuurt je door naar een orthopeed, die meteen een MRI-scan voorstelt. Maar Kruijff betoogt dat zo'n scan vaak onnodige paniek zaait. Je ziet toevallige afwijkingen die niets met je klachten te maken hebben, maar die wel leiden tot vervolgonderzoek en behandelingen. Dat kost tijd, geld en vooral onrust. In plaats daarvan pleit hij voor meer aandacht voor leefstijl en preventie. Bewegen, gezond eten en stress verminderen zijn vaak effectiever dan dure ingrepen. Dat klinkt simpel, maar in de praktijk is het lastig. Want wie durft er nee te zeggen tegen een extra onderzoek? ### Wat je eraan hebt Of je nu in de zorg werkt of niet, dit boek biedt waardevolle inzichten. Het helpt je om bewuster om te gaan met medische keuzes. En dat is hard nodig, want de zorg wordt steeds duurder. In Nederland geven we jaarlijks miljarden euro's uit aan behandelingen die misschien niet nodig zijn. Dat geld kun je beter besteden aan zaken die echt werken. Kortom: 'Hoe gezond is het ziekenhuis eigenlijk?' is een must-read voor iedereen die kritisch wil nadenken over gezondheid en zorg. Het is eerlijk, toegankelijk en zet je aan tot nadenken. En dat is precies wat we nodig hebben in een tijd waarin de zorg onder druk staat.