Boekrecensie: Hoe gezond is de zorg eigenlijk?

Margriet Bos · 2026-06-15

In deze boekenrubriek duiken we in een confronterend maar essentieel boek: 'Hoe gezond is het ziekenhuis eigenlijk? Fundamentele vragen over de geneeskunde' van oncoloog Schelto Kruijff. Het is een boek dat je aan het denken zet, of je nu zelf in de zorg werkt of gewoon een keer naar het ziekenhuis gaat. Kruijff is geen onbekende; hij staat bekend om zijn kritische blik op de medische wereld. En eerlijk? Het is hoog tijd dat iemand deze vragen stelt. ### Overbehandeling: een stille epidemie Kruijff schuwt de harde waarheid niet. Hij stelt dat we in de moderne geneeskunde vaak te veel doen. Denk aan onnodige scans, operaties die geen verschil maken, of medicijnen die meer kwaad dan goed doen. Het is een patroon dat hij zelf heeft gezien in zijn eigen vakgebied. Hij houdt zijn collega's een spiegel voor, maar ook ons als maatschappij. Want waarom accepteren we dat er meer wordt gedaan dan nodig? Het antwoord is complex, maar Kruijff maakt het helder. - **Overdiagnostiek**: We testen te veel, vaak zonder duidelijke reden. - **Overbehandeling**: Behandelingen die niet leiden tot betere uitkomsten. - **Geldbelang**: Soms draait het meer om winst dan om zorg.  ### Een spiegel voor de zorgprofessional Wat dit boek bijzonder maakt, is dat het niet alleen kritiek levert. Kruijff geeft ook handvatten. Hij pleit voor een meer persoonlijke aanpak, waarbij de patiënt centraal staat in plaats van de technologie. Het is een oproep om terug te keren naar de basis van de geneeskunde: luisteren, begrijpen en alleen ingrijpen als het echt nodig is. Als je werkt met ouderen of kwetsbare mensen, herken je dit vast. Soms is de beste zorg juist niets doen. > "De beste dokter is degene die weet wanneer hij niets moet doen." – Een citaat uit het boek dat je bijblijft. ### Persoonlijke alarmen en preventie Nu denk je misschien: wat heeft dit met persoonlijke alarmen te maken? Meer dan je denkt. De trend naar minder overbehandeling sluit naadloos aan bij het idee van zelfredzaamheid en preventie. Een persoonlijk alarm, zoals een alarmknop of een slim horloge, kan voorkomen dat een kleine val uitmondt in een dure ziekenhuisopname. Het is een voorbeeld van hoe technologie de zorg kan ondersteunen zonder te overheersen. In Nederland geven we al snel € 50 tot € 150 per maand uit aan zorg, maar een alarm kost vaak maar een fractie daarvan. ### Conclusie: een must-read voor elke zorgprofessional 'Hoe gezond is het ziekenhuis eigenlijk?' is een boek dat je aan het denken zet. Het is niet altijd makkelijk om te lezen, maar het is wel noodzakelijk. Voor wie werkt met ouderen of in de zorg is het een aanrader. Het helpt je om kritisch te blijven en te kiezen voor wat echt waarde toevoegt. En dat is precies wat we nodig hebben in een tijd waarin de zorg steeds duurder wordt. Dus, neem de tijd om dit boek te lezen. Het is een investering in je eigen professionele groei en in de kwaliteit van zorg die je biedt. Kruijff laat zien dat minder soms meer is.