Boekrecensie: Hoe gezond is de zorg eigenlijk?

Margriet Bos · 2026-06-15

In deze boekenrubriek duiken we in een boek dat je aan het denken zet: 'Hoe gezond is het ziekenhuis eigenlijk? Fundamentele vragen over de geneeskunde' van Schelto Kruijff. Deze oncoloog spreekt zich uit tegen overbehandeling en overdiagnostiek, en houdt zijn eigen beroepsgroep een spiegel voor. Het is een confronterend, maar verhelderend werk dat je niet onberoerd laat. ### Waarom dit boek er toe doet We vertrouwen er allemaal op dat dokters weten wat het beste is. Maar Kruijff stelt dat de geneeskunde soms te ver doorgaat. Denk aan onnodige scans, operaties die niet nodig zijn, of medicijnen die meer kwaad dan goed doen. Het boek legt bloot hoe het systeem ons soms meer schade berokkent dan we beseffen. - Overbehandeling leidt tot onnodige risico's en bijwerkingen. - Overdiagnostiek zorgt voor onnodige angst en stress. - Het systeem stimuleert behandelen, niet voorkomen. ### Een spiegel voor de zorg Kruijff is geen buitenstaander die vanaf de zijlijn roept. Hij staat zelf in de operatiekamer en ziet dagelijks de gevolgen van overbehandeling. Zijn boodschap is helder: we moeten kritischer worden. Niet elke afwijking hoeft behandeld te worden, en niet elke klacht vraagt om een scan. Het boek daagt zowel zorgverleners als patiënten uit om anders te denken. ### Wat betekent dit voor jou? Als professional in de ouderenzorg weet je dat minder soms meer is. Dit boek bevestigt wat je waarschijnlijk al vermoedde: dat we voorzichtig moeten zijn met medische ingrepen bij kwetsbare ouderen. Het helpt je om gesprekken aan te gaan met cliënten en hun families over wat echt nodig is. - Vraag altijd: 'Wat levert deze behandeling op?' - Weeg risico's af tegen mogelijke voordelen. - Durf ook te zeggen: 'Laten we even afwachten.' ### Een aanrader voor iedereen in de zorg 'Het is een boek dat je aan het denken zet, zonder belerend te zijn. Kruijff schrijft toegankelijk en met compassie, maar ook met een duidelijke missie: de zorg beter maken.' Dit is geen technisch medisch boek, maar een oproep tot bezinning. Perfect voor wie zich wil verdiepen in de ethische kant van de geneeskunde. Dus, als je op zoek bent naar een boek dat je blik verruimt en je praktisch helpt in je werk, dan is dit een aanrader. Het is een gespreksstarter, een spiegel en een gids in een. En dat alles in heldere taal, zonder jargon. Precies wat we nodig hebben in een tijd waarin de zorg steeds complexer wordt.