Boekrecensie: Hoe gezond is de zorg eigenlijk?

Margriet Bos · 2026-06-15

In deze boekenrubriek duiken we in een boek dat je aan het denken zet. Onze boekenredacteur Krista Kroon bespreekt 'Hoe gezond is het ziekenhuis eigenlijk, fundamentele vragen over de geneeskunde' van Schelto Kruijff. Deze oncoloog heeft een duidelijke missie: hij spreekt zich uit tegen overbehandeling en overdiagnostiek. Het is een onderwerp dat ons allemaal raakt, of je nu patiënt bent of zorgprofessional. ### Waarom dit boek er nu toe doet We leven in een tijd waarin medische technologie razendsnel vooruitgaat. Nieuwe scans, tests en behandelingen worden dagelijks ontwikkeld. Maar Kruijff stelt een simpele vraag: is meer altijd beter? Hij betoogt van niet. Volgens hem leidt overdiagnostiek vaak tot onnodige stress en behandelingen die meer kwaad dan goed doen. Het is een spiegel die hij zijn eigen beroepsgroep voorhoudt, en dat is verfrissend. Neem bijvoorbeeld een simpele rugpijn. Vaak krijg je een MRI-scan, maar de kans is groot dat die scan iets laat zien wat er altijd al was, zoals een kleine slijtage. Dat klinkt misschien onschuldig, maar het kan leiden tot een operatie die je niet nodig had. Kruijff pleit voor meer nuance. Hij wil dat artsen vaker zeggen: 'We wachten even af, in plaats van meteen in te grijpen.' ### De kern van het probleem Kruijff legt uit dat overbehandeling niet alleen een medisch probleem is, maar ook een financieel en emotioneel probleem. De kosten in de zorg rijzen de pan uit. In Nederland geven we jaarlijks miljarden euro's uit aan behandelingen die soms weinig toevoegen. Denk aan chemokuren bij terminale patiënten of operaties bij ouderen die de kwaliteit van leven niet verbeteren. - Overdiagnostiek: Patiënten krijgen tests die niet nodig zijn, zoals jaarlijkse bloedonderzoeken zonder klachten. - Overbehandeling: Onnodige ingrepen, zoals een knieoperatie bij lichte artrose. - Emotionele impact: Mensen worden ongerust door uitslagen die niets betekenen. Het boek daagt je uit om kritisch te kijken naar wat we als 'normaal' beschouwen in de zorg. Kruijff is geen tegenstander van geneeskunde; hij wil dat we slimmer omgaan met middelen. Het is een oproep tot bezinning. ### Wie moet dit boek lezen? Dit boek is een aanrader voor iedereen die met zorg te maken heeft. Of je nu arts bent, verpleegkundige, of gewoon een bezorgde burger. Het geeft je handvatten om vragen te stellen bij medische adviezen. Kruijff schrijft toegankelijk, zonder te veel jargon. Het voelt alsof je een gesprek hebt met een gepassioneerde dokter die het beste met je voorheeft. Een quote die blijft hangen: 'Soms is niets doen de beste behandeling.' Het klinkt simpel, maar in de praktijk is het lastig. Patiënten verwachten vaak een pil of een operatie, en artsen voelen de druk om te handelen. Dit boek doorbreekt die cirkel. ### Conclusie 'Hoe gezond is het ziekenhuis eigenlijk?' is meer dan een boekrecensie waard. Het is een wake-upcall voor de zorgsector. Kruijff laat zien dat we moeten durven kiezen voor kwaliteit boven kwantiteit. Als je nieuwsgierig bent naar hoe we de zorg beter kunnen maken, lees dit dan. Het is een kleine investering in tijd, maar het kan je kijk op gezondheid blijvend veranderen.