Boekrecensie: Hoe gezond is de zorg eigenlijk?

Margriet Bos · 2026-06-15

In deze boekenrubriek duiken we in een prikkelend boek dat je aan het denken zet. Onze redacteur Krista Kroon bespreekt "Hoe gezond is het ziekenhuis eigenlijk? Fundamentele vragen over de geneeskunde" van oncoloog Schelto Kruijff. Dit is geen gewoon medisch handboek, maar een uitdagende spiegel voor de hele zorgsector. Je kent het wel: je gaat naar de dokter met een simpele klacht en voor je het weet word je doorgestuurd voor allerlei onderzoeken. Kruijff vraagt zich hardop af of dat altijd nodig is. Hij spreekt zich uit tegen overbehandeling en overdiagnostiek, en dat doet hij met een kritische blik op zijn eigen beroepsgroep. Het is een boek dat je aan het denken zet over hoe we met gezondheid omgaan. ### Waarom dit boek er toe doet De zorg in Nederland is van topniveau, maar er is ook een keerzijde. We laten ons vaak te makkelijk verleiden tot extra scans, bloedtesten of behandelingen die misschien niet eens nodig zijn. Kruijff laat zien dat dit niet alleen onnodige kosten met zich meebrengt, maar ook schadelijk kan zijn voor patiënten. Denk aan bijwerkingen, stress of valse alarmen. Hier zijn een paar punten die hij aankaart: - **Overdiagnostiek**: Patiënten krijgen onderzoeken die geen directe meerwaarde hebben. - **Onnodige behandelingen**: Soms is een afwachtende houding beter dan meteen ingrijpen. - **Kostenbesparing**: Minder overbehandeling betekent ook minder geldverspilling in de zorg. - **Menselijke maat**: De focus moet liggen op wat de patiënt écht nodig heeft, niet op protocollen. Het is een boek dat je uitdaagt om kritisch na te denken. En dat is precies wat we nodig hebben in een tijd waarin de zorg steeds duurder wordt. ### Een blik op de schrijver Schelto Kruijff is geen onbekende in de medische wereld. Als oncoloog ziet hij dagelijks wat er misgaat in de praktijk. Hij durft zijn vinger op de zere plek te leggen en vraagt zich af of we niet te vaak kiezen voor een medische oplossing terwijl een gesprek soms beter werkt. Zijn boek is een pleidooi voor meer nuance en minder reflexmatig handelen. > "We moeten stoppen met het behandelen van getallen en weer naar de mens kijken." Dit is een citaat dat je bijblijft. Het herinnert ons eraan dat geneeskunde niet alleen over cijfers en scans gaat, maar over echte mensen met echte verhalen. ### Wat jij eraan hebt Of je nu in de zorg werkt of gewoon geïnteresseerd bent in gezondheid, dit boek biedt inzichten die je kunt gebruiken. Het helpt je om kritischer te zijn naar je eigen doktersbezoeken en om vragen te stellen als: "Is deze test echt nodig?" of "Zijn er alternatieven?" Het is ook een aanrader voor beleidsmakers en zorgprofessionals. Want als we de zorg beter willen maken, moeten we durven kijken naar wat er niet werkt. Kruijff geeft daar concrete voorbeelden van, zonder belerend te zijn. ### Conclusie "Hoe gezond is het ziekenhuis eigenlijk?" is een boek dat je niet onberoerd laat. Het is eerlijk, direct en soms confronterend. Maar het is ook hoopvol, omdat het laat zien dat verandering mogelijk is. Als we minder overbehandelen, kunnen we de zorg beter en betaalbaarder maken voor iedereen. Dus, als je op zoek bent naar een boek dat je aan het denken zet over de zorg, dan is dit een echte aanrader. Het is geschreven in een toegankelijke stijl en vol met praktische voorbeelden. Een aanrader voor iedereen die zich betrokken voelt bij de gezondheidszorg in Nederland.