Boekrecensie: Hoe gezond is de zorg eigenlijk?

Margriet Bos · 2026-06-15

In deze boekenrubriek bespreken we een boek dat je aan het denken zet. Het heet 'Hoe gezond is het ziekenhuis eigenlijk? Fundamentele vragen over de geneeskunde' en is geschreven door oncoloog Schelto Kruijff. Dit is geen doorsnee medisch boek. Het daagt je uit om kritisch naar de zorg te kijken. Kruijff spreekt zich openlijk uit tegen overbehandeling en overdiagnostiek. Hij houdt zijn eigen beroepsgroep een spiegel voor. Dat is best gedurfd. Want wie durft er nu te zeggen dat we misschien te veel doen in de zorg? Toch is dat precies wat dit boek doet. ### Waar gaat het boek over? Het boek stelt simpele maar confronterende vragen. Waarom doen we zoveel tests? En waarom behandelen we zo vaak, terwijl het soms niet nodig is? Kruijff laat zien dat meer niet altijd beter is. Soms is minder juist goed. Een voorbeeld: stel je voor dat je een kleine afwijking hebt. De dokter wil meteen een scan. Maar die scan kan onrust veroorzaken. En dan volgt er een behandeling die misschien niet nodig is. Dit heet overdiagnostiek. Het boek legt uit hoe dit werkt en waarom het een probleem is. - Overbehandeling kan leiden tot onnodige bijwerkingen. - Overdiagnostiek kan angst aanjagen. - Het kost de maatschappij ook veel geld. Denk aan miljoenen euro's per jaar.  ### Een spiegel voor dokters Kruijff is niet bang om kritisch te zijn naar zijn eigen vak. Hij zegt dat dokters soms te snel handelen. Ze willen graag helpen, maar dat kan averechts werken. Het boek moedigt artsen aan om vaker stil te staan bij de vraag: 'Is dit echt nodig?' Dat is een mooie les. Want in de zorg draait het om de patiënt, niet om de cijfers. Toch is het makkelijk om in de routine te vervallen. Dit boek herinnert ons eraan dat we altijd kritisch moeten blijven. ### Wat leer je ervan? Als je dit boek leest, krijg je nieuwe inzichten. Je leert dat gezondheid niet alleen over medicijnen gaat. Het gaat ook over keuzes maken. En over durven zeggen: 'Laten we even afwachten.' Het boek is geschikt voor iedereen die met zorg te maken heeft. Of je nu patiënt bent, arts of gewoon nieuwsgierig. Het is geschreven in duidelijke taal. Geen moeilijke woorden, maar wel diepe gedachten. > 'De grootste vijand van goede zorg is niet de ziekte, maar de overdaad aan behandelingen.' Deze quote uit het boek vat het goed samen. Het is een oproep tot bezinning. ### Conclusie 'Hoe gezond is het ziekenhuis eigenlijk?' is een aanrader. Het geeft je een ander perspectief op de zorg. Het is eerlijk, kritisch en verfrissend. Kruijff laat zien dat we soms te veel doen. En dat we moeten durven loslaten. Dus als je een boek zoekt dat je aan het denken zet, pak dit dan. Het is meer dan een recensie waard. Het is een gesprek dat we allemaal moeten voeren.