Boekrecensie: Hoe gezond is de zorg eigenlijk?

Margriet Bos · 2026-06-15

In deze rubriek duiken we in een boek dat je aan het denken zet. Onze boekenredacteur, Krista Kroon, bespreekt 'Hoe gezond is het ziekenhuis eigenlijk, fundamentele vragen over de geneeskunde' van Schelto Kruijff. Deze oncoloog neemt geen blad voor de mond. Hij spreekt zich uit tegen overbehandeling en overdiagnostiek, en houdt zijn eigen beroepsgroep een spiegel voor. Het is een confronterend maar verfrissend boek. ### Waarom dit boek er toe doet Je denkt misschien: waarom zou ik als senior of mantelzorger hierover lezen? Omdat het direct raakt aan jouw zorgervaring. Kruijff stelt vragen die we vaak overslaan. Moet elke afwijking worden behandeld? Of kunnen we soms beter niets doen? Het boek legt bloot hoe de medische wereld soms doordraaft. Patiënten krijgen onnodige scans en behandelingen, met alle risico's van dien. Voor senioren is dat extra relevant. Ouder worden brengt vanzelf kleine kwalen met zich mee. Niet alles hoeft in het ziekenhuis te eindigen. ### De kern van het verhaal Kruijff is geen tegenstander van moderne geneeskunde. Integendeel. Hij pleit voor een balans tussen techniek en menselijkheid. Zijn punt is simpel: niet elke diagnose leidt tot een beter leven. Soms is het beter om te kijken naar wat écht nodig is. Hij geeft voorbeelden van patiënten die baat hadden bij minder ingrijpen. Denk aan een oudere man met een traaggroeiende tumor. Opereren? Of afwachten en monitoren? Het boek laat zien dat het antwoord niet altijd zwart-wit is. ### Wat je als senior kunt meenemen - **Wees kritisch over onderzoeken**: Vraag je arts: wat gebeurt er als we niets doen? Soms is dat de beste keuze. - **Focus op kwaliteit van leven**: Niet elke behandeling verlengt je leven op een fijne manier. - **Praat met je naasten**: Bespreek je wensen en grenzen rond medische zorg. - **Vertrouw op je gevoel**: Jij kent je lichaam het best. ### Een spiegel voor de zorg Kruijff is niet alleen kritisch op het systeem, maar ook op zichzelf. Hij deelt eigen fouten en twijfels. Dat maakt het boek eerlijk en toegankelijk. Het is geen droge medische tekst, maar een verhaal dat je raakt. Hij schrijft over de druk van protocollen en cijfers. Artsen moeten tegenwoordig zoveel meten en registreren dat de mens soms uit het oog verdwijnt. Voor senioren die vaak meerdere specialisten zien, is dat herkenbaar. Het boek roept op tot meer rust en luisteren. ### Praktische tips voor thuis Wil je meer controle over je eigen zorg? Lees dan dit boek als startpunt. Het helpt je om betere vragen te stellen tijdens een consult. Bijvoorbeeld: wat is het doel van deze behandeling? Wat zijn de risico's? En wat als we wachten? Deze simpele vragen kunnen veel veranderen. Daarnaast is het goed om een vertrouwd persoon mee te nemen naar afspraken. Samen hoor je meer en kun je betere keuzes maken. ### Conclusie 'Hoe gezond is het ziekenhuis eigenlijk' is een must-read voor iedereen die met zorg te maken heeft. Het zet je aan het denken over overbehandeling en eigen regie. Voor senioren is het extra waardevol omdat het helpt om onnodige medische ingrepen te vermijden. Kruijff schrijft met passie en nuance, zonder te dramatiseren. Het boek is een oproep tot meer menselijkheid in de zorg. En dat is precies wat we nodig hebben.