Boekrecensie: Hoe gezond is de zorg eigenlijk?

Margriet Bos · 2026-06-15

In deze boekenrubriek duiken we in een prikkelend en confronterend werk: 'Hoe gezond is het ziekenhuis eigenlijk? Fundamentele vragen over de geneeskunde' door oncoloog Schelto Kruijff. Het is een boek dat je aan het denken zet, of je nu in de zorg werkt of er gewoon mee te maken krijgt. En laten we eerlijk zijn, dat zijn we allemaal. Kruijff, een man die dagelijks vecht tegen kanker, neemt geen blad voor de mond. Hij stelt kritische vragen bij de manier waarop wij naar zorg kijken. Zijn boodschap? We moeten stoppen met overbehandeling en overdiagnostiek. Het is een spiegel die hij zijn eigen beroepsgroep voorhoudt, en die spiegel laat nogal wat vlekken zien. ### Waarom dit boek er nu toe doet De zorg staat onder druk. We worden ouder, de kosten stijgen, en er is een groeiend tekort aan personeel. In die context is het verleidelijk om te denken dat meer zorg altijd beter is. Meer scans, meer behandelingen, meer medicijnen. Maar Kruijff waarschuwt: dat is een gevaarlijke denkfout. Hij legt uit dat overdiagnostiek leidt tot onnodige stress en ingrepen. Een kleine afwijking op een scan kan zomaar leiden tot een operatie die nooit nodig was. En dat terwijl ons lichaam vaak prima in staat is om zelf te herstellen. Zijn punt: soms is minder echt meer. ### De kern van het probleem Kruijff richt zich op een aantal fundamentele vragen: - Wat is gezondheid eigenlijk? Is het de afwezigheid van ziekte, of iets veel breders? - Waarom behandelen we soms aandoeningen die nooit klachten zouden geven? - Hoe kunnen we beter luisteren naar wat patiënten écht nodig hebben? Het zijn vragen die niet alleen voor artsen belangrijk zijn, maar voor iedereen die wel eens een doktersafspraak heeft. Want uiteindelijk draait het om vertrouwen: vertrouwen in je lichaam, vertrouwen in de zorg, en vertrouwen in het proces. ### Een persoonlijke noot Wat dit boek bijzonder maakt, is de persoonlijke toon. Kruijff schrijft niet als een afstandelijke expert, maar als een arts die zelf twijfelt en zoekt. Hij deelt zijn eigen ervaringen, en dat maakt het verhaal menselijk en herkenbaar. Je voelt zijn frustratie over een systeem dat soms meer gericht is op protocollen dan op mensen. Toch is het geen zwaar of belerend boek. Het leest vlot, met korte hoofdstukken en heldere voorbeelden. Perfect voor een avond op de bank, al is het geen lichte kost. Het zet je aan het denken, en dat is precies de bedoeling. ### Wat je ervan kunt leren Of je nu in de zorg werkt of niet, dit boek biedt inzichten die je kunt gebruiken. Het leert je kritischer te kijken naar medische adviezen en vragen te stellen. Want uiteindelijk ben jij de expert van je eigen lichaam. Kruijff pleit voor een meer mensgerichte geneeskunde, waarin niet de cijfers maar de persoon centraal staat. En dat is een boodschap die we allemaal kunnen omarmen. Dus pak dit boek, lees het, en laat het je inspireren om anders naar gezondheid te kijken.