Boekrecensie: Hoe gezond is de zorg eigenlijk?

Margriet Bos · 2026-06-15

In deze boekenrubriek duiken we in een prikkelend werk dat je aan het denken zet. We bespreken 'Hoe gezond is het ziekenhuis eigenlijk? Fundamentele vragen over de geneeskunde' van oncoloog Schelto Kruijff. Dit boek is geen standaard medische verhandeling, maar een kritische spiegel voor de zorgsector. ### Waarom dit boek eruit springt Kruijff, een ervaren oncoloog, neemt geen blad voor de mond. Hij stelt dat we te veel behandelen en diagnosticeren. Dat klinkt misschien vreemd, maar hij legt uit hoe overbehandeling patiënten soms meer kwaad doet dan goed. Denk aan onnodige scans, operaties of medicijnen die bijwerkingen geven zonder echte winst. - Overdiagnostiek: steeds vaker worden afwijkingen gevonden die nooit klachten zouden geven. - Overbehandeling: behandelingen die niet nodig zijn, maar wel stress en kosten veroorzaken. - Ethische vragen: wie bepaalt wat 'gezond' is en wanneer stoppen we met behandelen? Het boek is geen aanklacht, maar een uitnodiging tot reflectie. Kruijff houdt zijn eigen beroepsgroep een spiegel voor. Hij vraagt: doen we dit voor de patiënt of voor onszelf? ### Wat je als senior of mantelzorger kunt leren Dit boek is ook relevant voor wie met ouderenzorg te maken heeft. Veel senioren krijgen te maken met meerdere onderzoeken en behandelingen. Soms is minder meer. Het boek helpt je om kritische vragen te stellen aan zorgverleners. > "Niet alles wat kan, hoeft ook gedaan te worden." - Schelto Kruijff Deze quote vat de kern samen. Het gaat om kwaliteit van leven, niet om het stapelen van medische ingrepen. ### Praktische inzichten voor dagelijks gebruik Kruijff geeft geen pasklare antwoorden, maar wel handvatten. Hij bespreekt voorbeelden uit zijn praktijk. Zo zie je hoe artsen worstelen met beslissingen. Het boek leert je om zelf na te denken over zorgkeuzes. Enkele vragen die je kunt stellen: - Wat gebeurt er als we niets doen? - Wat zijn de bijwerkingen van deze behandeling? - Past deze aanpak bij mijn levensdoelen? ### Ons oordeel Dit boek is een aanrader voor iedereen die betrokken is bij zorg. Het is toegankelijk geschreven, zonder te veel jargon. Je hoeft geen arts te zijn om het te begrijpen. Het daagt je uit om anders naar geneeskunde te kijken. Kortom: een verfrissend en kritisch werk dat je aan het denken zet. Het is geen simpel pleidooi voor minder zorg, maar een oproep tot betere, menselijkere zorg. Precies wat we nodig hebben in een tijd van schaarste en vergrijzing.