Boekrecensie: Hoe gezond is de zorg eigenlijk?

Margriet Bos · 2026-06-15

In deze boekenrubriek duiken we in een boek dat je aan het denken zet. Onze boekenredacteur Krista Kroon bespreekt 'Hoe gezond is het ziekenhuis eigenlijk, fundamentele vragen over de geneeskunde' van Schelto Kruijff. Deze oncoloog is geen doorsnee arts; hij spreekt zich uit tegen overbehandeling en overdiagnostiek. Hij houdt zijn eigen beroepsgroep een spiegel voor, en dat is hard nodig. ### Waarom dit boek er toe doet We vertrouwen vaak blind op medische zorg. Maar Kruijff stelt de vraag: is meer zorg altijd beter? Zijn antwoord is een duidelijke 'nee'. Hij laat zien hoe overbehandeling niet alleen onnodig is, maar ook schadelijk kan zijn. Denk aan bijwerkingen van medicijnen die je niet nodig hebt, of operaties die meer kwaad dan goed doen. Het boek is een wake-up call voor zowel patiënten als zorgverleners. ### Overbehandeling in de praktijk Kruijff geeft concrete voorbeelden. Bijvoorbeeld bij prostaatkanker: veel mannen krijgen agressieve behandelingen terwijl de tumor nooit klachten zou geven. Of bij rugklachten, waar operaties vaak worden uitgevoerd terwijl fysiotherapie net zo effectief is. Het gaat niet om het afwijzen van zorg, maar om het maken van slimme keuzes. - Overdiagnostiek leidt tot onnodige stress - Behandelingen hebben vaak bijwerkingen - Soms is niets doen de beste optie ### Een spiegel voor de dokter Het meest confronterende deel is hoe Kruijff zijn eigen vakgebied bekritiseert. Artsen worden getraind om te handelen, niet om af te wachten. Maar dat kan leiden tot een cultuur van 'meer is beter'. Hij pleit voor een andere mindset: luisteren naar de patiënt, en erkennen dat niet alles te genezen is. Dit boek is een must-read voor iedereen die met zorg te maken heeft. ### Wat betekent dit voor jou? Of je nu patiënt bent of zorgverlener, dit boek geeft je handvatten. Je leert kritische vragen te stellen: heb ik deze test echt nodig? Wat zijn de risico's van deze behandeling? Het gaat om bewustzijn. In een tijd waarin de zorgkosten stijgen, is het ook een economisch verhaal. Maar bovenal is het een pleidooi voor menselijke zorg. ### Conclusie ' Hoe gezond is het ziekenhuis eigenlijk' is een boek dat je niet onberoerd laat. Het is vlot geschreven, maar vol met diepgang. Krista Kroon noemt het een aanrader voor iedereen die nadenkt over gezondheid. En wij zijn het daarmee eens. Lees het, en je kijkt anders naar de zorg.