BIG-register uitbreiding: wat betekent dit voor zorgkwaliteit?

Margriet Bos · 2026-03-23

Afgelopen week kwam er interessant nieuws uit de zorgsector. Twee nieuwe zorgberoepen worden toegevoegd aan het BIG-register. Dat hoor je niet elke dag, toch? Het zette me aan het denken. Want terwijl we deze uitbreiding vieren, gebeurt er iets anders in de praktijk. Steeds meer zorg wordt verleend door mensen in niet-geregistreerde beroepen. Dat roept vragen op. Belangrijke vragen over kwaliteit en veiligheid. ### Wat is het BIG-register eigenlijk? Even voor wie het niet dagelijks tegenkomt. Het BIG-register is het Beroepen in de Individuele Gezondheidszorg register. Het is een soort kwaliteitskeurmerk voor zorgprofessionals. Als je erin staat, betekent dat je aan bepaalde eisen voldoet. Je hebt de juiste opleiding gevolgd. Je houdt je aan professionele standaarden. En je blijft bijscholen. Het geeft cliënten en patiënten zekerheid. Ze weten dat ze met een gekwalificeerd iemand te maken hebben.  ### De groeiende kloof in de praktijk Hier komt het lastige deel. De zorgvraag stijgt sneller dan het aantal BIG-geregistreerde professionals. Dus organisaties zoeken andere oplossingen. Ze zetten mensen in met andere achtergronden. Soms met aanvullende training. Soms zonder. En dat kan best spannend zijn. Want waar trek je de grens? Wanneer is iemand voldoende gekwalificeerd voor bepaalde taken? Ik zie het in mijn eigen werkveld ook. Persoonsalarmering lijkt simpel - een knopje indrukken bij nood. Maar er komt zoveel meer bij kijken. Je moet weten hoe je iemand geruststelt. Hoe je de juiste hulp inschakelt. Wanneer je familie moet waarschuwen.  ### De risico's van niet-registratie Laten we eerlijk zijn. Niet iedereen die niet in het BIG-register staat, is onbekwaam. Er zijn fantastische zorgverleners zonder die registratie. Maar het systeem mist wel iets. - Er is minder zicht op bijscholing - Er zijn minder heldere kwaliteitseisen - Toezicht en tuchtrecht zijn anders geregeld - Er is minder uniformiteit in wat je mag verwachten Dat laatste vind ik persoonlijk het meest zorgelijk. Als senior of familielid wil je weten wat je kunt verwachten. Consistentie in kwaliteit. Dat geeft gemoedsrust. ### Een persoonlijke noot Ik praat hier niet als buitenstaander. Mijn moeder krijgt al jaren thuiszorg. Soms van BIG-geregistreerde verpleegkundigen. Soms van zorgondersteuners zonder die registratie. Het verschil is soms voelbaar. Niet per se in intentie - iedereen wil het goed doen. Maar wel in diepgang van kennis. In snelheid van handelen bij complexe situaties. In het herkennen van signalen die niet zo voor de hand liggen. ### Waar gaan we naartoe? De uitbreiding van het BIG-register is een stap. Een goede stap. Maar het lost niet alles op. We moeten breder kijken. Naar hoe we alle zorgprofessionals goed kunnen ondersteunen. Ook die buiten het register. Met training. Met duidelijke kaders. Met erkenning voor wat ze wel kunnen. Want we hebben iedereen nodig in de zorg. Dat is geen keuze meer, maar noodzaak. ### Wat kun je zelf doen? Als je zorg ontvangt of regelt voor een dierbare, stel dan vragen. Vraag naar kwalificaties. Naar ervaring. Naar bijscholing. Dat is niet vervelend - het is zorgvuldig. En kijk verder dan alleen papieren. Iemand met jarenlange ervaring maar zonder BIG-registratie kan soms meer betekenen dan een net afgestudeerde met registratie. Het gaat om de combinatie van kennis, ervaring en houding. Zoals een collega me ooit zei: 'Registratie garandeert een basisniveau, maar compassie maakt het verschil.' Die woorden zijn me altijd bijgebleven. Ze vatten precies samen waar het om draait. We moeten streven naar beide. Naar gekwalificeerde professionals. En naar zorg met hart. De uitbreiding van het BIG-register helpt bij dat eerste. Laten we samen werken aan het tweede. Want uiteindelijk gaat het niet om registers of systemen. Het gaat om mensen. Om de kwaliteit van leven die we elkaar kunnen bieden. En daar mag best wat voor nodig zijn.