Bezuinigingen op zorg: het gevaar van rantsoenering

Margriet Bos · 2026-11-03

Als bezuinigen een doel op zich wordt, dan verzuurt de beweging van passende zorg. Dat stelt Jan Kremer, speciaal gezant passende zorg bij het ministerie van VWS. Volgens hem leidt dat vrijwel altijd tot minder doen. En dat is precies wat we niet moeten willen. ### Waarom bezuinigen niet hetzelfde is als passende zorg Passende zorg gaat over de juiste zorg op de juiste plek. Soms betekent dat minder zorg, maar vaak ook anders. Het gaat om kwaliteit en doelmatigheid, niet om kaasschaafmethodes. Kremer waarschuwt dat als bezuinigen het enige doel wordt, we zorg gaan rantsoeneren. En dat tast de beweging naar betere zorg aan. > “Bezuinigingen komen er vaak toch wel, maar laten we ervoor waken dat we daardoor minder gaan doen in plaats van beter,” aldus Kremer. ### Het risico van rantsoenering Rantsoenering betekent dat we zorg gaan beperken op basis van kosten, niet op basis van wat nodig is. Dat kan leiden tot wachtlijsten, minder aandacht voor preventie en uiteindelijk slechtere uitkomsten. Voor ouderen die afhankelijk zijn van zorg kan dat grote gevolgen hebben. ### Hoe voorkomen we verzuring? Kremer pleit voor een bredere blik. Blijf investeren in innovatie en samenwerking. Denk aan technologie die zelfredzaamheid bevordert, zoals persoonlijke alarmering. Maar ook aan betere samenwerking tussen huisartsen, wijkverpleging en ziekenhuizen. Zo blijft de beweging naar passende zorg overeind, ook als er bezuinigd moet worden. - Blijf focussen op kwaliteit en doelmatigheid, niet alleen op kosten. - Investeer in preventie en technologie. - Werk samen over de grenzen van organisaties heen. Kortom, bezuinigen mag geen doel op zich worden. Anders verzuurt de beweging naar passende zorg en dat kan niemand zich veroorloven.