Waarom bezuinigen op passende zorg juist geld kost

Margriet Bos · 2026-11-03

Als bezuinigen een doel op zich wordt, dan gaat het mis. Dat is kort gezegd de waarschuwing van Jan Kremer, speciaal gezant passende zorg bij het ministerie van VWS. Zijn punt is helder: zodra besparen het uitgangspunt wordt in plaats van een logisch gevolg, sluipt rantsoenering erin. En dat tast de hele beweging van passende zorg aan. ### Besparen als bijeffect, niet als doel Kremer zegt het eigenlijk heel simpel. "Het leidt vrijwel altijd tot minder doen." En daar zit precies de kneep. Want passende zorg draait niet om minder zorg, maar om de juiste zorg op de juiste plek. Soms betekent dat juist meer aandacht, meer tijd, meer begeleiding. Alleen op een andere manier georganiseerd. Toch komt die besparing er volgens Kremer vaak toch wel. Niet omdat je erop stuurt, maar omdat betere zorg vanzelf efficiënter wordt. Denk aan minder onnodige opnames, minder dubbele onderzoeken, kortere wachttijden. Dat is winst die ontstaat als je het goede gesprek voert met de patiënt, niet als je een percentage op een whiteboard schrijft. ### Wat dit betekent voor de ouderenzorg Voor iedereen die werkt met persoonsalarmering en veiligheid voor senioren is dit geen abstract verhaal. Het raakt precies aan de keuzes die dagelijks worden gemaakt. Moet een oudere naar een verpleeghuis, of kan die met de juiste technologie langer thuis blijven wonen? Een persoonlijk alarm is dan geen kostenpost, maar een middel om zelfstandigheid te verlengen. > "Passende zorg is geen bezuinigingstruc. Het is een andere manier van kijken naar wat iemand echt nodig heeft." Die blik verandert de rol van professionals. Je bent niet alleen bezig met een knopje dat een alarm afgeeft. Je bent bezig met veiligheid, vertrouwen en het gesprek met familie. Dat kost tijd. En tijd is precies wat er onder druk staat als bezuinigen het doel wordt. ### De risico's van rantsoenering Wat gebeurt er als de rekening leidend wordt? Een paar dingen die je waarschijnlijk herkent: - Minder tijd per cliënt, waardoor signalen worden gemist - Standaardoplossingen in plaats van maatwerk per situatie - Technologie die wordt gekozen op prijs, niet op pasvorm - Minder ruimte voor preventie en begeleiding Dat is geen efficiëntie. Dat is verschraling. En het kost op de lange termijn juist meer, bijvoorbeeld door valincidenten, ziekenhuisopnames of crisissituaties die voorkomen hadden kunnen worden. ### Waarom de beweging niet hoeft te verzuren Kremer blijft optimistisch, en daar is iets voor te zeggen. De beweging van passende zorg is al jaren gaande. Er zijn goede voorbeelden, er is draagvlak, en de noodzaak is groot. Vergrijzing, personeelstekorten, stijgende kosten: niemand ontkent dat er iets moet veranderen. Het verschil zit in de volgorde. Begin bij de vraag wat iemand nodig heeft, en kijk daarna wat het kost. Niet andersom. Dat klinkt als een open deur, maar in de praktijk is het precies waar het misgaat. Een persoonlijk alarm dat past bij de leefsituatie van een senior voorkomt duurdere zorg later. Dat is geen kostenbesparing als doel, maar als gevolg. ### Concreet aan de slag Wil je zelf bijdragen aan passende zorg zonder te vervallen in kaasschaafdenken? Dan helpen deze vragen: - Wat heeft deze oudere nu echt nodig om veilig te wonen? - Welke oplossing past bij het ritme en de gewoontes van deze persoon? - Welke gesprekken voer ik met familie voordat ik iets instel? - Waar kan ik tijd winnen zonder iets weg te halen? Dat is geen rocket science. Het is gewoon goed kijken, goed luisteren en durven vertrouwen op je vakmanschap. Kremer noemt het passende zorg. Ik noem het gewoon het werk doen waar je voor bent opgeleid, met de ruimte om het goed te doen. En die ruimte begint bij bestuurders en beleidsmakers die durven te zeggen: besparen is een gevolg, geen doel.