Antoni van Leeuwenhoek-therapie afgewezen: wat nu?

Margriet Bos · 2026-10-22

### Een veelbelovende therapie, maar toch afgewezen Stel je voor: een baanbrekende therapie tegen uitgezaaide huidkanker, ontwikkeld door het gerenommeerde Antoni van Leeuwenhoek-ziekenhuis in Amsterdam. Het leek een doorbraak, maar nu mag het middel niet de markt op. Het Europees Geneesmiddelenbureau (EMA) heeft de aanvraag afgewezen. Waarom? De klinische onderzoeken voldoen niet aan de eisen en het is onzeker of het middel wel effectief en veilig is. Dat roept vragen op over de toekomst van academische geneesmiddelenontwikkeling, ook wel 'academic pharma' genoemd. ### Waarom deze afwijzing? Het EMA beoordeelt nieuwe geneesmiddelen op basis van strenge criteria. Wetenschappelijke onderbouwing, veiligheid en werkzaamheid staan voorop. In dit geval vond het EMA de aangeleverde onderzoeken onvoldoende overtuigend. Dat betekent niet dat de therapie per definitie niet werkt, maar wel dat er meer bewijs nodig is voordat patiënten er toegang toe kunnen krijgen. Teleurstellend voor de onderzoekers, maar ook voor patiënten die hoopten op een nieuwe behandeling. ### Wat is 'academic pharma'? Academic pharma verwijst naar geneesmiddelen die worden ontwikkeld door academische instellingen, zoals universitaire medische centra. Het grote voordeel: deze instellingen kunnen zich richten op ziektes waarvoor de farmaceutische industrie minder belangstelling heeft, bijvoorbeeld zeldzame kankersoorten. Maar er zijn ook uitdagingen. Academische instellingen hebben vaak minder ervaring met het complexe regelgevingsproces en beschikken niet altijd over de financiële middelen om grootschalige klinische trials uit te voeren. Dat maakt de weg naar markttoelating een stuk lastiger. ### De impact op patiënten en onderzoekers De afwijzing is een flinke tegenslag. Patiënten met uitgezaaide huidkanker hebben dringend nieuwe behandelopties nodig. Onderzoekers investeren jaren in de ontwikkeling van een therapie, en een afwijzing voelt als een nederlaag. Toch is het niet het einde. Vaak kunnen onderzoekers met aanvullende gegevens komen en de aanvraag opnieuw indienen. Maar dat kost tijd en geld – middelen die niet altijd voorhanden zijn. > "De afwijzing onderstreept hoe belangrijk het is om al in een vroeg stadium na te denken over regelgeving en financiering", aldus een betrokken onderzoeker. ### Wat betekent dit voor de toekomst? Deze kwestie laat zien dat academic pharma een lange adem vereist. Het is niet alleen een kwestie van goed onderzoek doen; je moet ook de weg kennen in het land van regelgeving en financiering. Mogelijke oplossingen zijn meer samenwerking met de farmaceutische industrie of het opzetten van publiek-private partnerschappen. Ook zouden overheden kunnen bijspringen met subsidies om veelbelovende academische therapieën verder te ontwikkelen. ### Conclusie De afwijzing van de Antoni van Leeuwenhoek-therapie is een tegenslag, maar biedt ook een kans om na te denken over hoe we academic pharma beter kunnen ondersteunen. Want uiteindelijk draait het om één ding: patiënten de beste behandeling bieden. En dat verdient een blijvende inspanning van ons allemaal.