Antoni van Leeuwenhoek-therapie afgewezen: wat nu voor academic pharma?

Margriet Bos · 2026-10-22

Een therapie tegen uitgezaaide huidkanker, ontwikkeld in het Antoni van Leeuwenhoek, mag niet de markt op. Het Europees Geneesmiddelenbureau (EMA) heeft de aanvraag afgewezen. Waarom? De klinische studie voldeed niet aan de eisen. En dus is het maar de vraag of het middel wel echt werkt en veilig is. Dat roept een grotere vraag op: wat betekent dit voor de toekomst van 'academic pharma' – medicijnen die niet door grote farmabedrijven, maar door ziekenhuizen en universiteiten worden ontwikkeld? ### Wat is er precies aan de hand? Het Antoni van Leeuwenhoek ontwikkelde een therapie voor mensen met uitgezaaide huidkanker. Dat is een agressieve vorm van kanker die vaak lastig te behandelen is. De therapie leek veelbelovend, maar de EMA is kritisch. Volgens de toezichthouder was de opzet van het klinische onderzoek niet goed genoeg. Daardoor is het bewijs voor de werkzaamheid en veiligheid te mager. Zonder goedkeuring mag het middel niet worden voorgeschreven aan patiënten. ### Waarom is dit belangrijk? Academic pharma is een beweging waarbij academische instellingen zelf medicijnen ontwikkelen en op de markt proberen te brengen. Dat klinkt logisch: ziekenhuizen kennen de patiënten, weten welke behoeften er zijn en kunnen onderzoek doen naar zeldzame ziekten waar farmabedrijven minder aandacht voor hebben. Maar de weg naar markttoelating is duur en complex. Grote bedrijven hebben daar teams voor. Een ziekenhuis heeft die ervaring vaak niet. ### Wat betekent de afwijzing voor academic pharma? De afwijzing is een tegenslag, maar geen doodvonnis. Het laat zien dat de lat hoog ligt – en dat is terecht. Patiënten verdienen zekerheid over wat ze krijgen. Tegelijkertijd roept het de vraag op of academic pharma wel de juiste ondersteuning krijgt om aan die hoge eisen te voldoen. Want als ziekenhuizen het alleen moeten doen, wordt de drempel wel erg hoog. > "De afwijzing is een wake-upcall: academic pharma heeft professionele begeleiding nodig om de strenge regels te halen." ### Hoe nu verder? Het Antoni van Leeuwenhoek kan besluiten om aanvullend onderzoek te doen en de aanvraag opnieuw in te dienen. Dat kost tijd en geld. Of het ziekenhuis zoekt samenwerking met een farmaceutisch bedrijf dat ervaring heeft met registratietrajecten. Duidelijk is dat academic pharma zonder de juiste kennis en middelen kwetsbaar is. De afwijzing onderstreept dat er meer aandacht moet komen voor de professionele kant van medicijnontwikkeling in academische settings. ### Wat kunnen we hiervan leren? Deze kwestie maakt pijnlijk duidelijk dat goed onderzoek alleen niet genoeg is. Je moet ook kunnen aantonen dat je onderzoek aan de eisen voldoet. Voor academic pharma betekent dat: investeer in regulatory affairs, in goede klinische studies en in samenwerking. Alleen dan kunnen veelbelovende therapieën uit ziekenhuizen ook echt bij patiënten terechtkomen. ### Conclusie De afwijzing van de Antoni van Leeuwenhoek-therapie is een stap terug voor academic pharma, maar ook een kans om te leren. Het laat zien dat de lat hoog ligt – en dat is goed. Maar het laat ook zien dat academische instellingen meer ondersteuning nodig hebben om die lat te halen. Want uiteindelijk draait het om één ding: patiënten de beste behandeling geven.