AI in de zorg: kritisch rapport over risico's en ethiek

Margriet Bos · 2026-05-31

De opkomst van kunstmatige intelligentie (AI) in de zorg wordt vaak gepresenteerd als de oplossing voor vele uitdagingen. Toch is het goed om ook de keerzijde te belichten. Het Centrum voor Ethiek en Gezondheid (CEG) heeft een rapport uitgebracht waarin het kritische noten kraakt over AI in de zorg. De meerwaarde is vaak niet aangetoond en de schaduwkanten worden meestal buiten beschouwing gelaten. Laten we eens kijken wat dat precies betekent voor senioren en hun zorgverleners. ### Wat zegt het rapport precies? Het CEG-rapport benadrukt dat AI-toepassingen in de zorg te vaak worden geïntroduceerd zonder grondige evaluatie. Denk aan systemen die valrisico's bij ouderen voorspellen of algoritmes die medicatie adviseren. Hoewel deze technologieën potentieel hebben, ontbreekt het vaak aan bewijs dat ze daadwerkelijk beter zijn dan bestaande methoden. Bovendien worden ethische vraagstukken, zoals privacy en autonomie van de patiënt, onderbelicht. ### Waarom is dit belangrijk voor senioren? Voor senioren die afhankelijk zijn van zorg, kan AI zowel kansen als risico's bieden. Stel je voor: een persoonlijk alarmsysteem dat leert wanneer je hulp nodig hebt. Dat klinkt handig, maar wat als het systeem fouten maakt? Of als jouw gegevens worden gebruikt zonder dat je het weet? Het rapport waarschuwt dat we niet blind moeten vertrouwen op technologie. - **Privacy**: Wie heeft toegang tot jouw gezondheidsdata? - **Autonomie**: Blijf jij zelf beslissen over je zorg? - **Betrouwbaarheid**: Werkt de AI wel zoals beloofd? Deze vragen zijn cruciaal, vooral voor ouderen die minder digitaal vaardig zijn. Het is belangrijk dat zorgprofessionals en senioren zelf inspraak hebben bij de invoering van AI. ### Hoe kunnen we AI verantwoord inzetten? Het CEG pleit voor meer transparantie en toetsing. AI-systemen moeten worden getest in de praktijk, met echte gebruikers. Ook is het nodig dat er duidelijke richtlijnen komen voor ethiek. Een voorbeeld: een alarmknop voor senioren mag nooit worden vervangen door een AI-systeem zonder menselijke controle. De technologie moet ondersteunen, niet overnemen. ### Conclusie AI in de zorg is geen wondermiddel. Het rapport van het Centrum voor Ethiek en Gezondheid herinnert ons eraan dat we kritisch moeten blijven. Voor senioren en hun zorgverleners betekent dit: stel vragen, wees alert en kies voor bewezen oplossingen. Alleen zo kunnen we de voordelen van AI benutten zonder de risico's te negeren.