Afvalberg in de zorg: 5 slimme voorbeelden uit de praktijk

Margriet Bos · 2026-05-29

De zorgsector produceert jaarlijks een enorme berg afval. Denk aan wegwerphandschoenen, verpakkingsmateriaal en etensresten. De Green Deal wil dat in 2026 een kwart minder restafval overblijft. Een mooi streven, maar hoe pak je dat aan? 175 zorgorganisaties doen mee aan de landelijke Week zonder Afval. Ze delen hun beste tips en trucs. Hier zijn vijf voorbeelden die je direct kunt toepassen in jouw organisatie. ### Waarom afval verminderen belangrijk is Afval kost geld en belast het milieu. Voor elke kilo afval die je niet produceert, bespaar je op inkoop- en verwerkingskosten. Bovendien draag je bij aan een schonere planeet. Het klinkt simpel, maar in de praktijk is het best lastig. Zeker in de zorg, waar hygiëne voorop staat. Toch zijn er verrassend eenvoudige oplossingen. ### Voorbeeld 1: Herbruikbare bekers in plaats van wegwerp Een verzorgingstehuis in Utrecht schakelde over op herbruikbare bekers voor koffie en thee. Ze kochten 500 bekers voor € 1,50 per stuk. Dat klinkt duur, maar ze besparen nu € 200 per maand op wegwerpbekers. Na drie maanden hadden ze de investering al terugverdiend. Medewerkers vonden het wennen, maar nu is het de norm. ### Voorbeeld 2: Slim sorteren van restafval Een ziekenhuis in Rotterdam plaatste aparte bakken voor plastic, papier en etensresten. Ze gaven medewerkers een korte training van 30 minuten. Binnen een jaar daalde het restafval met 40%. Het kostte € 500 aan bakken en training, maar de besparing op afvalverwerking was € 1.200 per jaar. En het scheelt 2,5 ton CO2-uitstoot. ### Voorbeeld 3: Minder verpakkingsmateriaal Een thuiszorgorganisatie in Amsterdam ging anders bestellen. Ze vroegen leveranciers om producten in bulk te leveren in plaats van los verpakt. Denk aan handschoenen in dozen van 100 in plaats van 10. Dat scheelt 30% verpakkingsafval. Ook besparen ze op transportkosten, omdat er minder vrachtwagens nodig zijn. ### Voorbeeld 4: Composteren van etensresten Een verpleeghuis in Den Haag startte een compostproject. Ze zetten een compostbak in de tuin van 1 kubieke meter. Keukenpersoneel gooit daar groente- en fruitafval in. Na zes maanden hebben ze 50 kilo compost. Dat gebruiken ze voor de bloemperken. Het kostte € 100 voor de bak, maar het bespaart € 50 per jaar op afvalverwerking. En de tuin ziet er prachtig uit. ### Voorbeeld 5: Digitale administratie in plaats van papier Een zorginstelling in Eindhoven digitaliseerde alle formulieren. Vroeger gebruikten ze 500.000 vellen papier per jaar. Nu is dat 50.000. Ze besparen € 2.000 per jaar op papier en printerinkt. Ook scheelt het 1,5 ton papierafval. Medewerkers werken nu met tablets, wat efficiënter is. Het kostte € 10.000 aan apparatuur, maar de besparing was binnen 5 jaar terugverdiend. - Herbruikbare bekers: bespaar € 200 per maand - Slim sorteren: 40% minder restafval - Bulkverpakkingen: 30% minder verpakkingsafval - Composteren: 50 kilo compost per jaar - Digitaliseren: 90% minder papier ### Hoe begin je zelf? Begin klein. Kies een van deze voorbeelden en probeer het uit. Betrek medewerkers bij het proces, want zij zijn de sleutel tot succes. Organiseer een korte bijeenkomst en leg uit waarom het belangrijk is. Meet de resultaten en vier successen. Zo bouw je stap voor stap aan een duurzamere zorgsector. De Green Deal laat zien dat het kan. 175 organisaties doen mee, dus jij kunt ook meedoen. Het bespaart geld, vermindert afval en is goed voor het milieu. Een win-win-win situatie.