Afvalberg in de zorg: 5 slimme en goedkope voorbeelden

Margriet Bos · 2026-05-29

De zorgsector produceert jaarlijks een enorme afvalberg. Denk aan plastic verpakkingen, wegwerphandschoenen, medicijnresten en etensresten. Het is een probleem dat niet alleen het milieu belast, maar ook de portemonnee van zorgorganisaties. Gelukkig is er goed nieuws: 175 zorgorganisaties doen mee aan de landelijke Week zonder Afval. Ze laten zien dat minder afval helemaal niet moeilijk hoeft te zijn. Sterker nog, het kan zelfs geld besparen. ### Wat is de Green Deal? De Green Deal is een ambitieus plan van de overheid en zorginstellingen. Het doel? Een kwart minder restafval in 2026. Dat klinkt misschien als een utopie, maar de eerste resultaten zijn veelbelovend. Veel zorgorganisaties hebben al een aanpak, maar het succes hangt af van iedereen. Van de schoonmaker tot de directeur, van de verpleegkundige tot de patiënt. Iedereen kan een steentje bijdragen.  ### Vijf voorbeelden die werken Hier zijn vijf slimme en kostenbesparende voorbeelden uit de praktijk. Ze zijn eenvoudig, maar effectief. - **Herbruikbare beddenlakens** – In plaats van wegwerplakens gebruiken sommige instellingen wasbare varianten. Dat bespaart niet alleen afval, maar ook geld. Een gemiddeld ziekenhuis bespaart hiermee tot wel € 10.000 per jaar. - **Afval scheiden op de afdeling** – Klinkt simpel, maar het wordt nog niet overal gedaan. Door papier, plastic en restafval apart te houden, daalt het restafval met 30%. En dat is nog maar het begin. - **Medicijnresten terugdringen** – Verkeerd gedoseerde of verlopen medicijnen vormen een groot probleem. Door beter voorraadbeheer en kleinere verpakkingen kan dit met de helft worden verminderd. - **Eten verspillen? Niet meer** – In de zorg wordt veel eten weggegooid. Met een slimme menuplanning en portiecontrole kan dit met 40% omlaag. Dat scheelt duizenden euro's per maand. - **Digitale dossiers en formulieren** – Papier is nog steeds een grote afvalstroom. Door alles digitaal te doen, bespaar je niet alleen bomen, maar ook opslagruimte.  ### Waarom meedoen aan de Week zonder Afval? De Week zonder Afval is een initiatief van diverse zorgorganisaties. Het idee is simpel: een week lang zo min mogelijk afval produceren. Klinkt als een uitdaging? Dat is het ook. Maar het zorgt voor bewustwording. Medewerkers gaan nadenken over hun eigen gedrag. Ze zien hoeveel afval er eigenlijk wordt gemaakt. En dat motiveert om blijvend te veranderen. ### Praktische tips voor zorgorganisaties Wil jij ook aan de slag? Begin klein. Kies één afdeling of één afvalstroom. Meet de resultaten en vier de successen. Betrek iedereen erbij, van de keuken tot de directie. En vergeet niet: minder afval betekent ook minder kosten. Het is een win-winsituatie. > “Afval verminderen is niet alleen goed voor de planeet, maar ook voor de portemonnee. Elke kilo minder is een stap vooruit.” – Margriet Bos ### Conclusie De zorgsector staat voor een grote uitdaging, maar de eerste stappen zijn gezet. Met 175 organisaties die meedoen aan de Week zonder Afval, is de beweging in volle gang. De voorbeelden laten zien dat het mogelijk is: minder afval, meer besparing en een schonere toekomst. Dus waar wacht je nog op? Doe mee en maak het verschil.