Afvalberg in de zorg? 5 slimme en goedkope oplossingen

Margriet Bos · 2026-05-29

De zorgsector produceert jaarlijks een enorme berg afval. Denk aan wegwerphandschoenen, verpakkingen van medicijnen en etensresten. Maar daar komt verandering in. De Green Deal wil in 2026 een kwart minder restafval. En dat is niet alleen goed voor het milieu, maar ook voor de portemonnee. Maar hoe pak je dat aan? Het klinkt misschien als een enorme klus. Toch bewijzen 175 zorgorganisaties dat het kan. Zij doen mee aan de landelijke Week zonder Afval. En volgens Zorgvisie zijn er al mooie successen geboekt. Laten we eens kijken naar vijf slimme voorbeelden die je direct kunt toepassen. ### Waarom afval verminderen in de zorg? Afval kost geld. Veel geld. Denk aan inzameling, verwerking en verbranding. Maar ook aan de inkoop van nieuwe materialen. Door minder afval te produceren, bespaar je dus dubbel. Bovendien draag je bij aan een beter milieu. En dat past perfect bij de zorg voor mensen. Want gezondheid en een gezonde planeet gaan hand in hand. Toch is het niet altijd makkelijk. Medewerkers hebben hun eigen gewoontes. En in de zorg draait alles om hygiëne en veiligheid. Dus weggooien is soms de enige optie. Maar met kleine aanpassingen kun je al veel bereiken. ### Vijf voorbeelden die werken Hier zijn vijf concrete voorbeelden uit de praktijk. Ze zijn simpel, goedkoop en effectief. - **Herbruikbare bekers in plaats van wegwerpbekers** Steeds meer organisaties stappen over op herbruikbare bekers. Dat scheelt duizenden wegwerpbekers per jaar. En het is nog gezelliger ook, want medewerkers drinken samen koffie uit echte mokken. - **Afval scheiden op de afdeling** Het klinkt logisch, maar veel afdelingen hebben nog maar één prullenbak. Door aparte bakken te plaatsen voor papier, plastic en restafval, wordt scheiden makkelijker. En dat levert meteen een hoger recyclingpercentage op. - **Minder verpakkingen bij inkoop** Sommige leveranciers leveren producten in grote verpakkingen. Door te kiezen voor bulkverpakkingen of retourverpakkingen, bespaar je op verpakkingsmateriaal. Vraag je inkoopafdeling eens naar de mogelijkheden. - **Composteren van etensresten** In de keuken van zorginstellingen blijft veel eten over. Door etensresten te composteren, voorkom je dat het bij het restafval belandt. En de compost kun je gebruiken voor de tuin of plantenbakken. - **Digitale formulieren in plaats van papier** Papieren formulieren zijn nog steeds overal. Maar met digitale alternatieven bespaar je papier, printkosten en opslagruimte. Het is ook nog eens sneller en overzichtelijker. > "We waren verrast hoeveel we konden besparen door simpelweg over te stappen op herbruikbare bekers. Het scheelt ons duizenden euro's per jaar." - Een deelnemende zorgorganisatie ### Hoe begin je zelf? Wil je ook aan de slag? Begin dan klein. Kies één afdeling of één soort afval. Betrek je medewerkers erbij. Want zij zijn de sleutel tot succes. Organiseer een workshop of een challenge. En vier de successen. Want elke stap telt. De Week zonder Afval is een mooi startpunt. Maar het gaat om de lange termijn. Door structureel te verbeteren, kun je echt verschil maken. En wie weet, misschien haal jij straks ook die 25 procent minder restafval. ### Conclusie Afval verminderen in de zorg is niet alleen goed voor het milieu, maar ook voor de kosten. Met deze vijf voorbeelden kun je direct aan de slag. En vergeet niet: elke kleine stap helpt. Dus waar wacht je nog op?